Warto przeczytać


Polecają: Magdalena Kremer-Sochacka, Jadwiga Matuszczak, Monika Simonjetz

Małgorzata Czarnecka, Dobre spotkanie: jak to zrobić?, Wydaw. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego, Warszawa 2013, 46 s.

Podręcznik został przygotowany jako materiał towarzyszący szkoleniom prowadzonym przez Stowarzyszenie Trenerów Organizacji Pozarządowych STOP w ramach Programu „Wspieranie Programu Rozwoju Bibliotek 2015". Podzielony na część teoretyczną i praktyczną ma na celu poszerzenie wiedzy na temat prowadzenia spotkań i pracy z grupą. Dla bibliotekarzy, którzy wzięli udział w dwudniowych szkoleniach, będzie to uporządkowanie i usystematyzowanie zdobytej wiedzy. Dla osób nie uczestniczących w szkoleniach, ale zainteresowanych tematem bądź organizujących i prowadzących spotkania są to wartościowe materiały na temat procesów zachodzących w grupie, efektywnej komunikacji, metodologii spotkań, technik angażujących uczestników. Wszystko godne przestudiowania i wykorzystania w praktyce. Stali uczestnicy spotkań inicjowanych w książnicach na kartach publikacji odnajdą się w obrazowo opisanych rolach zaczerpniętych z „Sześciu myślowych kapeluszy" Edwarda de Bono. „Kiedy piszemy »facylitator (facylitatorka)«, mamy na myśli kogoś, kto ułatwia komunikację między członkami grupy, moderuje dyskusję, precyzuje cel spotkania. Pozostaje bezstronny wobec treści wypowiadanych przez osoby uczestniczące w spotkaniu. Stwarza warunki, w których w pełni mogą się ujawnić możliwości grupy. Potrafi skoncentrować energię uczestników na wspólnym celu" – czytamy we wstępie. Publikacja ma pomóc być właśnie takim bibliotekarzem – facylitatorem tworzącym nową, lepszą jakość spotkań w bibliotece, którą docenią użytkownicy i mieszkańcy.

Publikacja w wersji PDF dostępna jest na stronie www.biblioteki.org, w zakładce publikacje.

[MS]

Tadeusz Glinka, Marek Piasecki, Śladami sławnych Polaków, Wydaw. Publicat S.A., Poznań 2012, 64 s.

Niektóre drogowskazy są szczególne... Na przykład Czarnolas nieodłącznie kojarzy się z Janem Kochanowskim. Niejeden przypadkowy turysta w pośpiechu i nagłym zainteresowaniu odwiedzi tylko tę miejscowość. Sięgając po lekturę wydawnictwa pt. Śladami sławnych Polaków, w okolicy Czarnolasu dostrzeżemy Radom, Zwoleń, Sycynę, Janowiec, Policzną, a wszędzie tam znaki obecności staropolskiego poety. Bogato ilustrowany, starannie wydany przewodnik z serii „Cuda Polski" prowadzi czytelnika śladami polskich pisarzy, poetów, artystów, reformatorów, naukowców. Autorzy prezentują miejscowości związane z życiem i działalnością m.in. Witolda Gombrowicza, Jana Kochanowskiego, Ignacego Łukasiewicza, Karola Wojtyły, Fryderyka Chopina, Władysława Łokietka, Mikołaja Kopernika, Jana Matejki. Opisują najciekawsze zabytki, pomniki, dzieła sztuki. Nie brakuje anegdot i ciekawostek. Na zamieszczonych fragmentach mapy Polski odnajdziemy dokładnie wytyczone trasy wycieczkowe. W dodatkowej ramce opatrzonej nagłówkiem „To warto zobaczyć" zamieszczono zestawienie najciekawszych obiektów w poszczególnych okolicach. Przy każdym nazwisku wyróżnione są encyklopedyczne notki biograficzne. Całość opracowania porządkuje spis ilustracji według nazwisk prezentowanych postaci oraz alfabetyczny indeks miejscowości. Publikacja systematyzuje wiedzę na temat nieżyjących już, wybitnych postaci polskiej kultury i nauki. Skrupulatnie zaznaczone szlaki i miejsca na mapie Polski zachęcają do podróży i odwiedzenia miejsc, które były świadkami historycznych wydarzeń. Warto zapoznać się i polecić czytelnikom opracowanie T. Glinki i M. Piaseckiego, bo niewątpliwie jest to gwarancja udanej wycieczki, zrealizowanej podczas weekendowych lub wakacyjnych wojaży albo odbytej tylko oczami wyobraźni w domowym zaciszu i z książką w ręku. [MS]


Lidia Teresa Nowak, Asertywność w bibliotece. Jak odkryć siłę swojej profesji?, „Biblioteczka Poradnika Bibliotekarza" 17, Wydaw. SBP, Warszawa 2012, 175 s.

Książka wydana nakładem Wydawnictwa SBP dotyczy zawodu bibliotekarza z uwzględnieniem asertywności, która jest coraz bardziej potrzebna. Pozycja ta jest owocem cyklu artykułów pt. „Asertywność w bibliotece" autorstwa Lidii Teresy Nowak, zamieszczanych na łamach czasopisma „Poradnik Bibliotekarza".

Książka jest zbiorem praktycznych porad i wskazówek, które zachęcają do ich stosowania w życiu, nie tylko zawodowym. Napisana żywym i bezpośrednim językiem, wzbogacona o przykłady wzięte z praktyki bibliotekarskiej może być pomocnym narzędziem w wykonywaniu tego zawodu.

We wstępie autorka zaznacza, jak w ostatnich latach biblioteka z wypożyczalni książek zmieniła się w ośrodek animacji kulturalno-społecznej. Ukazując drogę ewaluacji rozumienia asertywności, skupia się na jej duchu, a nie technikach, co czyni to zagadnienie jeszcze bardziej atrakcyjnym.

Czytając tę książkę, poznamy problemy bibliotekarzy w relacjach międzyludzkich i jak sobie z nimi radzą. Autorka nie podaje gotowych rozwiązań, lecz proponuje koncepcję, która może pomóc w rozwiązywaniu problemów, z jakimi spotyka się bibliotekarz.

Asertywność rozpoczyna się od świadomości istnienia praw, które nam się należą. Ich lista zawiera pięć podstawowych praw. Znajomość ich pomaga w opanowaniu treningu zachowań obronnych. Według Nathaniela Brandena wiele osób nie zdaje sobie sprawy z prawa do istnienia i żyje tak, jakby nic im się nie należało, nie szanowali samych siebie i uważali, że inni są ważniejsi.

Interesujące jest spostrzeżenie L.T. Nowak o asertywności, która wymaga odwagi, zwłaszcza gdy nie po drodze nam z innymi. Zdaniem autorki stosunki międzyludzkie budujemy na zaufaniu, a odwoływanie się do praw powinno być ostatecznością. Zaskakująca jest obserwacja kobiet, które czują się docenione tylko wtedy, gdy służą innym, spełniając ich potrzeby.

Książka jest odpowiedzią na pytanie: jak stawić czoła wszechpanującym opiniom, które utrwalają stereotyp nudnej i bezwartościowej pracy bibliotekarza? Zdecydowanie wyrażać swoje zdanie i bronić swojej godności lub z rezygnacją milczeć czy też zignorować stereotypowe wyobrażenie, rzadko prawdziwe? Aby zapobiec kompleksom zawodowym, należy siebie docenić!

Cenne są wyniki badań przeprowadzone wśród bibliotekarzy w oparciu o test MBTI bazujący na teorii typów osobowości, sformułowanej przez Carla Junga – szwajcarskiego psychiatrę. Według nich w tej grupie zawodowej jest zdecydowana przewaga introwertyków, co wskazuje na potrzebę istnienia w tym zawodzie tych, co widzą głębiej, preferują czytanie i refleksyjne podejście do życia.

Zasługuje na uwagę fragment mówiący o poczuciu własnej wartości, które w naszym społeczeństwie jest mocno zachwiane. A tak naprawdę liczy się to, co o sobie myślimy i mówimy.

W rozdziale o asertywności w zarządzaniu zatytułowanym „Zbudować raj na ziemi..." są piękne słowa oddające rolę biblioteki, które warto przytoczyć: „Biblioteka wsparcia – przede wszystkim wspiera rozwój społeczności lokalnej, stymuluje twórczość wśród swoich czytelników i zwolenników, wspomaga procesy rozwoju dzieci i seniorów, współpracuje z wieloma osobami i instytucjami, integruje ludzi. Jest miejscem, które wzbogaca życie, czyni je lepszym".

L.T. Nowak proponuje sporządzenie listy celów i wartości, które chcemy realizować w swoim życiu i jak się to ma do naszej pracy. Chodzi o to, aby pracownicy żyli określonymi priorytetami, które są zawarte w misji.

Na zakończenie autorka udziela pożytecznej rady, aby przestać krytykować siebie i innych, a zacząć dostrzegać dobre strony swojego zachowania i starać się zmieniać tylko to, na co mamy wpływ.

Tę książkę powinien przeczytać każdy bibliotekarz, gdyż to wyjątkowa pozycja, z której stron przebija zrozumienie specyfiki naszego zawodu oraz docenienie roli bibliotek. [JM]

 
Jan Wołosz, Meandry polskiego bibliotekarstwa 1991-2011, Wydaw. SBP, Warszawa 2012, 276 s.

Felietony Jana Wołosza są panoramicznym przeglądem historii polskiego bibliotekarstwa ostatnich 20 lat. Zawarte w tej książce spostrzeżenia, komentarze, porównania, pytania, krytyka, pochwały, zadziwienie oraz nadzieje stwarzają okazję do zapoznania się z zawiłymi meandrami „polityki bibliotecznej" .

Prezentowane felietony były publikowane jako wstępy do miesięcznika „Bibliotekarz", jako że Jan Wołosz przez lata był jego redaktorem naczelnym. Ich historyczny charakter może sprzyjać odświeżeniu wspomnień. Autor pełnił także funkcję wiceprzewodniczącego oraz przewodniczącego Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, co odzwierciedlają jego teksty będące obrazem zmian w bibliotekarstwie okresu transformacji ustrojowej, która splotła się z otwarciem na nowe technologie i ich wykorzystanie w bibliotecznych placówkach.

Napływ ofert firm zachodnich zainteresowanych dostawami oprogramowania i sprzętu komputerowego na polski rynek biblioteczny przyczynił się do powstawania takich przedsięwzięć jak NUKAT, KaRo czy w ostatnich latach digitalizacja i powstawanie bibliotek cyfrowych. Felietony przypominają wiele z tych zdarzeń oraz zmianę postaw bibliotekarzy wobec nowych zjawisk, ich klimat, uwarunkowania, wzbudzane emocje i oczekiwania.

To cenna pozycja ze względu na dokumentację zmian, jakie dokonywały się w polskim bibliotekarstwie w latach 1991-2011. Pomimo postępującego uwiądu w polityce bibliotecznej w wymiarze ogólnokrajowym i resortowym oraz konsekwentnej niechęci do niej predestynowanych struktur administracji, dokonywały się pozytywne przeobrażenia, wynikające z uporczywych starań i dokonań wąskich kręgów bibliotekarzy. Rodziły one nadzieję na możliwe perspektywy rozwoju, co jest źródłem postępu.

Dlatego książka jest warta polecenia dla kadry kierowniczej bibliotek, pracowników ministerstw odpowiedzialnych za biblioteki, członków Krajowej Rady Bibliotecznej i tych wszystkich, którzy odpowiadają za blaski i cienie polskiego bibliotekarstwa. [JM]

 

Alicja Ungeheuer-Gołąb, Literackie inspiracje w rozwoju przedszkolaka, Wydaw. SBP, Warszawa 2012, 156 s.; Donata Dominik-Stawicka, Baśnie znad fiordów, Małe Jeżyki, Bełchatów 2013, 63 s.

Literackie inspiracje traktują o kontakcie małego dziecka z literaturą, która jest dla niego „światem zamkniętym", gdy nie ma koło niego dorosłego przewodnika. Kiedy dziecku towarzyszy pośrednik wprowadzający go w świat literatury, staje się on dla dziecięcego odbiorcy fascynującą krainą.

Rozdział pierwszy analizuje psychikę dziecka od czwartego do szóstego roku życia, której znajomość warunkuje dobór literatury. Przykładowo, zdaniem psychologów wiek pięciu lat – to czas równowagi i dobry moment na kontynuowanie spotkań z literaturą. Pięciolatek jest zanurzony w świecie wewnętrznym i takich oczekuje opowieści. To właśnie baśń sięga najlepiej w głąb. Baśniowe fantazje pozwalają zauroczyć się magią, a także przyswajać wartości humanistyczne, jak: dobro, piękno i prawda, której nosicielami są bohaterowie literaccy. Dlatego tak oczywistym wydaje się stwierdzenie, że to baśń jest dla dziecka w tym okresie podstawową opowieścią.

Nauczyciele i bibliotekarze przy doborze literatury dla przedszkolaków powinni kierować się ich indywidualnym tempem rozwoju.

Następny rozdział jest kontynuacją rozważań o sile oddziaływania baśni. Są w nim słowa o motywie wędrówki, która jest zastąpiona lataniem, jeżdżeniem czy magicznym przemieszczaniem się w przestrzeni. Dlatego tak często bohater literacki odbywa podróż.

Inne motywy to postać matki i dom, które nabierają szczególnego znaczenia w ludowej baśni.

Bezcennym dodatkiem jest kanon lektur dla dzieci w wieku przedszkolnym oraz rady, jak czytać dziecku bajki. Książkę zwieńczają przykłady zabaw dziecięcych inspirowane utworami poetyckimi.

Ze stron tej pozycji oraz wielu innych, które napisała Alicja Ungeheuer-Gołąb, przebija jej fascynacja dzieckiem jako odbiorcą literatury. Według autorki literackie dzieła pomagają zaspokoić jego intelektualne, emocjonalne i społeczne potrzeby.

Kierując się wskazaniami autorki Literackich inspiracji w rozwoju przedszkolaka chciałabym polecić książkę Donaty Dominik-Stawickiej pt. Baśnie znad fiordów, które są oparte na motywach ze skandynawskich mitów. Postaci ukazanych w nich bogów, elfów, smoków i krasnoludów narodziły się na dalekiej Północy. Autorka szczególnie ukochała Skandynawię, jej mity, legendy i sagi. Natchnieniem dla niej była twórczość Jana Christiana Andersena, który pochodził z Danii – skandynawskiego kraju. Wydawnictwo Małe Jeżyki zadbało o oprawę graficzną w postaci kolorowych i barwnych ilustracji pobudzających wyobraźnię.

Książka otwiera przed młodym czytelnikiem wrota magii, zapoznając go z losami skandynawskich bohaterów i tutejszym nazewnictwem.

Według znawców, bajki i baśnie są utworami najbliższymi dziecku, gdyż świat realny miesza się w nich z rzeczywistym – takie połączenie czyni rzeczywistość bardziej zrozumiałą. Nie trzeba chyba specjalnie zachęcać do ich czytania naj¬młodszym. Wystarczy to uczynić, a nie będziemy mieli żadnych wątpliwości. [JM]

 

Klaus W. Vopel, seria „Gry i zabawy ruchowe dla dzieci w wieku od 3 do 6 lat": Witajcie nogi!, Wydaw. Jedność, Kielce 2004, s. 113; Witajcie ręce!, Wydaw. Jedność, Kielce 2009, 119 s.; Witajcie oczy!, Wydaw. Jedność, Kielce 1999, 119 s.; Witajcie uszy!, Wydaw. Jedność, Kielce 1999, 128 s.; Od stóp do głów!, Wydaw. Jedność, Kielce 2004, 123 s.

Klaus W. Vopel to niemiecki klasyk literatury traktującej o pracy z dziećmi i młodzieżą, to autor wielu książek z zabawami „na różne okazje" dla różnych grup. Jako pierwsza na uwagę zasługuje jego seria książek z grami i zabawami ruchowymi dla dzieci w wieku od 3 do 6 lat. W ramach owej serii znajduje się pięć książek z propozycjami zabaw, dotyczącymi różnych części ciała małych dzieci: nóg, rąk, oczu i uszu. Mają one za zadanie rozwijać poszczególne zmysły, a także poczucie przestrzeni i rytmu. Autor prezentuje wszystkie zabawy w sposób bardzo szczegółowy, określając za każdym razem ich cele, wiek uczestników oraz przebieg zabawy. Wśród przedstawionych gier znajdują się te związane z dużą aktywnością dzieci, jak i gry wyciszające, znane od pokoleń i całkiem nowe. Część zabaw wymaga ogromnego skupienia i zaangażowania od małych uczestników, część należy do tzw. łatwych i przyjemnych, dzięki którym uśmiech pojawia się na twarzy niemal natychmiast. Co ważne, autor upatruje w zabawie dziecka dużo więcej niż tylko ruch, aktywność czy przyjemność, widzi w niej ogromną rolę w kształtowaniu poczucia samoświadomości małych dzieci.

W każdej z książek K.W. Vopela znajduje się cenny materiał dla wychowawców: informacje na temat rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym oraz uwagi metodyczne dotyczące prowadzenia zajęć. Książki Vopela można potraktować jako zbiór gier do wykorzystania w pracy z dziećmi w bibliotece, również jako uzupełnienie spotkań z literaturą piękną, która wprowadza małe dzieci w świat informacji o własnym ciele, pozwala je zrozumieć i „panować nad nim". [MKS]

Polecają dr Dawid Kotlarek, Jadwiga Matuszczak i Monika Simonjetz

Biblioteka i informacja w aktywizacji regionalnej, red. D. Grabowska, E. B. Zybert, Wydaw. SBP, Warszawa 2012, 203 s.

Publikacja nawiązuje do projektu „Aktualizacja kształcenia akademickiego bibliotekarzy pracujących w małych bibliotekach gminnych” rozpoczętego w 2009 roku. przez Fundację Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego oraz Warszawski Oddział Polskiego Towarzystwa Bibliologicznego W zamyśle pomysłodawców projekt ma zbliżyć treści i programy kształcenia bibliotekoznawczego do potrzeb społeczności lokalnych. Treści ośmiu zamieszczonych w tomie artykułów nawiązują do tej idei oraz wytycznych IFLA/UNESCO, określających cele i rolę bibliotek publicznych. Justyna Jasiewicz analizuje koncepcję biblioteki jako „trzeciego miejsca” i przytacza cztery wyznaczniki tętniącego życiem centrum społeczności lokalnej. Przyjazne wnętrze, atrakcyjne usługi, proklienckie zarządzanie i właściwa komunikacja to zdaniem autorki pierwsze kroki na drodze do sukcesu. Małgorzata Kisilowska podkreśla rolę bibliotek w procesie współpracy instytucji kultury w środowisku lokalnym. Bardzo ciekawe jest opracowanie Dariusza Grygowskiego Automatyzacja bibliotek publicznych na półmetku. Jaki system dla najmniejszych?, który po pierwsze odwołuje się do stanu komputeryzacji, cytując wyniki badań Biblioteki Narodowej i dane statystyczne GUS. Po drugie szczegółowo prezentuje systemy biblioteczne wykorzystywane w polskich książnicach, ukazując ich mocne i słabe punkty, dostarczając cennej analizy porównawczej dla automatyzujących obsługę i już pracujących w różnorodnych programach placówek. Uwagę zwraca również tekst Mikołaja Ochmańskiego Finansowanie lokalnych bibliotek publicznych w Polsce, gdzie nie tylko czytamy o źródłach pozyskiwania środków finansowych na działalność placówek bibliotecznych, ale o niezwykle ważnym problemie utrzymania i rozwoju bibliotek w szerokim aspekcie wspierania kultury przez państwo, samorządy, organizacje pozarządowe. Autor słusznie puentuje, że zwiększenie zaangażowania bibliotek w życie społeczności przy jednoczesnym zainteresowaniu mieszkańców ich działaniami i ofertą czyni finanse przeznaczane na rozwój bibliotek środkami lokowanymi w rozwój lokalnej społeczności. Biblioteka i informacja w aktywizacji regionalnej bezsprzecznie łączy się z tworzeniem lokalnych partnerstw i gminnych koalicji. W całej publikacji nie brakuje odwołań do Programu Rozwoju Bibliotek oraz Biblioteka+. Niewątpliwie są to programy, dzięki którym czytając poszczególne artykuły, wielu bibliotekarzy może z uśmiechem zadowolenia powiedzieć: taka jest moja biblioteka. I w tym aspekcie prace Zakładu Bibliotekoznawstwa IINiSB UW są dla bibliotek publicznych nobilitujące, bo przedstawione treści są bliskie, dobrze znane, a cele możliwe do osiągnięcia.[M.S.]

 

Bolesław Howorka, Prawo autorskie w pracy bibliotekarza, Wydaw. SBP, Warszawa 2012, 375 s.

Nieznajomość prawa autorskiego w pracy biblioteki może być przyczyną wielu problemów. Poznanie niezliczonych, zawiłych i zapisanych prawniczym językiem paragrafów wymaga nie lada wysiłku, stanowi jednak obowiązek każdego bibliotekarza. Z pomocą przychodzi nam najnowsza książka Bolesława Howorki, która w sposób jasny wykłada interpretację prawa autorskiego w kontekście funkcjonowanie bibliotek. Nowe technologie, obecność multimediów, zdalny dostęp do zbiorów bibliotecznych rodzi wiele pytań związanych z ich eksploatacją zgodnie z literą prawa. Również w przypadku zbiorów drukowanych pojawia się wiele niejasności, np. odnośnie ich powielania. Niniejsza książka stara się rozwiać te wątpliwości. W XXI. rozdziałach autor komentuje różnorodne przepisy prawa dotyczące m.in. osobistych i majątkowych praw autorskich oraz ich ochrony, dozwolonego użytku chronionych utworów, materiałów audiowizualnych, programów komputerowych, ochrony wizerunku, usług reprograficznych itp. Nie jest to lektura łatwa i przyjemna, jednak warto się z nią zapoznać i trzymać na półce, by w razie potrzeby szybko zasięgnąć porady prawnej. [D.K.]

 

Renata Piątkowska, Wieloryb, Literatura, Łódź 2011, 85 s.

Literatura dziecięca i młodzieżowa staje się zespołem tekstów do wspólnej lektury i wspólnych dyskusji dzieci i dorosłych. Może łączyć pokolenia, stwarzając wspólne tematy. Może jednak również dzielić i utrwalać w młodych ludziach poczucie samotności (...) jako poczucie braku wsparcia w przeżywanych, często bardzo dramatycznych , problemach. Refleksje Anny Marii Krajewskiej (Literacki obraz świata we współczesnej książce dla młodzieży” [w:] Książka dziecięca 1990-2005. Konteksty kultury popularnej i literatury wysokiej) warto mieć na uwadze podczas lektury Wieloryba. Niewątpliwie należy ona do książek pisanych dla dzieci tak, żeby dorośli się nie nudzili. Krótka, łatwa do przeczytania dla młodego odbiorcy. Jednak skutek, jaki może wywołać lektura, nie jest oczywisty. Duża, otyła Julcia zwana wielorybem objada się bez zahamowań, co opisywane jest barwnie, wręcz zachęcająco. Na pociechę coś pysznego – powiedzieliby bohaterowie Janoscha Miś i Tygrysek. Nieposkromiony apetyt i brak umiaru tytułowego Wieloryba czasami przeraża. Książka na pewno pokazuje, że można siebie lubić i akceptować, że można mieć cudowne wsparcie w kochającej rodzinie. Jednocześnie zaskakuje, bo kiedy spodziewaną reakcją rodziców byłyby próby ograniczania słodyczy i porcji żywieniowych, w książce Piątkowskiej nie ma o tym słowa. Za to jest czuła babcia, która stawia przed ukochaną wnuczką „pełne po brzegi talerze”. Historia Julki mogłaby być paradoksalnie „miodem na serce” małych łasuchów, tekstem utwierdzającym w przekonaniu, że można jeść bez ograniczeń, być otyłym i nieakceptowanym przez rówieśników, ale szczęśliwym. „Kurs tańca” to jednak rozdział klucz, puenta, rada i dobra wskazówka. Wystarczy impuls, zaangażowanie rodziny, zwrócenie uwagi na dziecięce pasje, by wiele zmienić. By Julka zauważyła, że można zastąpić pączki jabłkami, babcia dała się przekonać, żeby zamiast torcików z bitą śmietaną piec ciasto marchewkowe, a wraz z pękatym brzuchem zniknęły płetwy i ogon wieloryba. I na ten ostatni rozdział winni zwrócić uwagę dorośli. Rodzice z pewnością odczytają przesłanie Wieloryba. Pytanie, czy właściwie, bez wspólnej lektury, dyskusji zinterpretowałby je młody człowiek. [M.S.]

 

Maria Sokół, Internet. Poznaj Internet… i zakochaj się  w możliwościach sieci www!, Wydaw. Helion, Gliwice 2011, 248 s.

Internet jest już wszechobecnym elementem naszego codziennego życia zarówno prywatnego, jak i zawodowego. Praktycznie każdego dnia służy nam jako źródło wiedzy, informacji, rozrywki, a także jako narzędzie komunikacji, dostępu do kultury oraz promocji naszych działań. Warto zatem poznać podstawowe pojęcia oraz czynności związane z użytkowaniem ogólnoświatowej sieci komputerowej. Książka Marii Sokół to podstawowy kurs internetowy dla osób mniej wprawionych lub dopiero rozpoczynających przygodę z siecią. Dla bibliotekarzy zajmujących się prowadzeniem szkoleń komputerowych stanowić może przydatny materiał, ułatwiający organizację zajęć, a kursantom służyć jako podręcznik. W publikacji poruszono najważniejsze kwestie związane z korzystaniem z dobrodziejstwa internetu. W rozdziale 1. wyjaśniono czym jest internet, a także poruszono zagadnienia bezpieczeństwa w sieci. Rozdział 2. zawiera instrukcje dotyczące użytkowania popularnych przeglądarek sieciowych: Internet Explorer 8 i Mozilla Firefox. Rozdział 3. prezentuje metody i mechanizmy wyszukiwania informacji w sieci (m.in. Google). Kolejne trzy rozdziały poświęcono narzędziom komunikacji: poczcie elektronicznej (m.in. jak założyć konto e-mail), serwisom społecznościowym Twitter i Facebook oraz komunikatorom (Gadu-Gadu, czaty). Ostatni rozdział omawia podstawowe etapy tworzenia stron www w języku HTML. Niewątpliwą zaletą książki jest prosty i zrozumiały język. Treść wzbogacona jest o przejrzyście ilustrowane przykłady oraz ćwiczenia praktyczne. Wątpliwości budzi jedynie zasadność dołączenia do podstawowego kursu rozdziału poświęconego językowi HTML. Dla osób początkujących temat ten stanowi wyższy stopień zaawansowania i wymaga raczej osobnego potraktowania. [D.K.]

 

Technologie informacyjno-komunikacyjne w procesie kształcenia, red. J. Jędryczkowski Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2011, 188 s.

Książka dla wszystkich, którzy udostępniają media elektroniczne, administrują tymi zasobami i korzystają z nowoczesnych technologii w działalności edukacyjno-animacyjnej. Artykuły ujęte w pierwszym rozdziale: Technologie informacyjno-komunikacyjne w edukacji poruszają istotne zagadnienia w pracy współczesnego bibliotekarza i ofercie biblioteki: Dziecko w świecie multimediów – szanse i zagrożenia, Multimedia w terapii pedagogicznej, Technologie informacyjne w realizacji podstawowych zasad zajęć terapeutycznych, Edukacja medialna dorastającej młodzieży, Edukacyjne konteksty internetowych kanałów przekazu czy Odbiór przekazu filmowego. Analizie poddano również internetowy portal Nasza Klasa definiowany jako miejsce zaspokajania potrzeb społecznych. Wyniki badań przeprowadzonych wśród jego użytkowników w uogólnieniu można by odnieść do innych portali społecznościowych, co z kolei może posłużyć jako jeden z punktów odniesienia w aspekcie corocznych analiz statystycznych i opisowych działalności bibliotek. Rozdział II Zasada poglądowości, a realizacja mediów edukacyjnych obejmuje zagadnienia związane z praktyczną realizacją multimedialnych materiałów edukacyjnych. Przytaczane są przykłady zastosowań m.in. w kształceniu na odległość, wirtualnych grach i komunikacji. Uwagi na temat elementów koncentrujących, sieciowych pokazów i demonstracji w trybie online, wykładów w formie aktywnych prezentacji są ważne dla bibliotekarzy stale podnoszących i uzupełniających swoje kwalifikacje zawodowe oraz wykorzystujących nowoczesne technologie w codziennej pracy. [M.S.]

 

J. Wojciechowski, O bibliotekach po mojemu, Wydaw. SBP, Warszawa 2012, 204 s.

Książka jest zbiorem tekstów publicystycznych poświęconych szeroko pojętemu bibliotekarstwu. Znajdziemy w nich przekazane w sposób niestandardowy myśli autora, które mogą być dla każdego czytającego zaproszeniem do własnej refleksji. Już słowa wstępne „Żeby to było coś w rodzaju wspólnej kuchni, gdzie każdy usmaży swój biblioteczny befsztyk, tak jak będzie chciał. Ważne żeby smażyć” wskazują na oryginalność i odmienność w postrzeganiu bibliotekarskiej rzeczywistości. Całość została podzielona na trzy segmenty, które poprzedza wstęp zatytułowany: „Na dobry początek”. W pierwszej części są zawarte ogólne „refleksje o tym, co nas otacza w bibliotekarstwie”. Kolejny segment to próba wykreowania pogłębionych uwag i koncepcji. A ostatni zawiera omówienie kilku publikacji zagranicznych.

W drugim segmencie Jacek Wojciechowski w swoich rozważaniach dotyka problemu sensu pracy i nieustannie namawia bibliotekarzy do kreowania lepszej rzeczywistości w miejscach pracy, aby zostawić po sobie własny ślad. Są tu także słowa wspomnień po ludziach książki, którzy odchodząc na zawsze zostawili po sobie wartościowy dorobek. Autor wyraża swoje uznanie dla ich działalności. Wypowiada się także na temat łączenia bibliotek, co może doprowadzić według niego do ich likwidacji. Jacek Wojciechowski ocenia bibliotekarstwo bardzo krytycznie, czasem nie przebierając w słowach. Jednocześnie namawia do liczenia na siebie i uruchomienia potencjału dla zmiany na lepsze, m.in. przez wzbogacanie wiedzy, mniej wrogi stosunek do współpracowników i odrobinę luzu. W innym miejscu znajdziemy troskę o duszę biblioteki, którą niewątpliwie posiada ta instytucja. Duchowy wymiar dotychczas był w fachowym piśmiennictwie pomijany. Zwrócenie uwagi na ten aspekt to za wartościowe spostrzeżenie. Według autora o istnienie duszy powinni zabiegać specjalnie przygotowani bibliotekarze, którzy w postaci kontaktowego dyżurnego zajmowaliby się wyłącznie rozmowami z użytkownikami. Dialogi mogłyby mieć charakter doradczych, dyskusyjnych i refleksyjnych.

Część trzecia jest najobszerniejsza i dotyczy bibliotekarstwa, które Jacek Wojciechowski nazwał „kłopotliwym”. Składa się na nie specyfika tego, co funkcjonuje „kiepsko lub w ogóle źle”. Autor ma nadzieję, że pokazując słabe strony przyczynia się do konstruktywnej refleksji, jak poprawić wizerunek bibliotekarstwa i bibliotekarza. Niezwykle ciekawe są rozważania o postrzeganiu bibliotecznej instytucji przez innych. Jacek Wojciechowski uświadamia, że stereotypowe przeświadczenie, które wyrosło na bazie nieuświadomionego przekazu tradycji jest trudne do obalenia. Znacznie korzystniejszy jest stereotyp biblioteki kojarzonej z edukacją, nauką i rozrywką. Natomiast osoba bibliotekarza obarczona jest schematycznym myśleniem powstałym w wyniku niewiedzy czy też pierwszego kontaktu z pracownikiem biblioteki szkolnej. Autor doradza długoletnią wytrwałą pracę, popartą profesjonalizmem, sprawnością, zdecydowaną technizacją i marketingowym nastawieniem bibliotekarzy. W ostatnim segmencie są zawarte omówienia zagranicznych publikacji o tematyce bibliotekarskiej, m.in. eseistyczne wywody amerykańskiego lidera bibliotekarstwa – Michaela Gormana.

Książka pobudza do refleksji nad stanem bibliotekarstwa, zawodu bibliotekarza i polityki kulturalnej. Oryginalny sposób ujmowania problemu przyciąga uwagę czytelnika i sprzyja konfrontacji z dotychczasową myślą. Efektem może być początek przemiany, tak zalecanej przez profesora Jacka Wojciechowskiego. [J.M.]

 

Aldona Żukowska, Audiobooki w bibliotece, Wydaw. SBP, Warszawa 2012, 90 s.

Publikacja zawiera przegląd najważniejszych zagadnień dotyczących coraz bardziej popularnej formy książki w postaci zapisu dźwiękowego. W książce wyróżnić można dwie zasadnicze części: teoretyczną i praktyczną. W pierwszej omówiono genezę powstania audiobooków, ich zarys historyczny, ewolucję formy oraz typologię. Autorka poddała analizie także rynek książek mówionych w Polsce (wydawnictwa i dystrybucję). Jeden z rozdziałów w ogólnym zarysie omawia również obecność audiobooków w bibliotekach. W części praktycznej zaprezentowano wywiady z bibliotekarzami z dwóch bibliotek: Książnicy Beskidzkiej w Bielsku Białej oraz Książnicy Pomorskiej w Szczecinie, którzy dzielą się swoimi doświadczeniami w zakresie gromadzenia, opracowania, udostępniania, przechowywania i konserwacji książek mówionych. Książka Aldony Żukowskiej jest pierwszą, wartościową próbą kompleksowego ujęcia tematu i z pewnością powinna stanowić lekturę podstawową dla bibliotekarzy pracujących z tego typu książkami. Autorka zamieściła bibliografię 85 pozycji, których lektura pogłębia wiedzę na temat audiobooków. Wykaz stanowi jednak jedynie zestaw publikacji elektronicznych, dostępnych w internecie, pomija natomiast zupełnie wartościowe materiały drukowane, których nie brakuje chociażby w prasie branżowej. Sam tytuł publikacji zobowiązuje również do głębszej analizy problemu obecności audiobooków w bibliotekach, jak np. stopień ich wykorzystania przez użytkowników, preferencje czytelnicze, różnorodne formy pracy z książką mówioną itp. Tego jednak w niniejszej pozycji zabrakło. [D.K.]

/* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:Standardowy; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;}

Polecają Monika Simonjetz i Magdalena Kremer

  

Bożena Boryczka (red.), E-learning – nowe aspekty, Wydaw. SBP, Warszawa 2011, 176 s.

e-learning

E-learning stał się zjawiskiem powszechnym. Coraz więcej instytucji wykorzystuje platformy e-learningowe i coraz więcej bibliotekarzy korzysta ze szkoleń online. Jest to niewątpliwie ważne narzędzie, wygodna forma doskonalenia i rozwijania kompetencji zawodowych. Warto zatem zapoznać się z nowymi aspektami e-learningu, dowiedzieć się, jak profesjonalnie stworzyć e-szkolenie i poznać przykłady dobrych praktyk w tym zakresie.

Publikacja wydana została nakładem serii „Propozycje i Materiały", w ramach której ukazują się między innymi wydawnictwa pokonferencyjne poświęcone bieżącym problemom bibliotekarstwa. Prelekcje ujęte w trzech grupach tematycznych: „E-learning – teoria, dydaktyka, metodyka", „Metody, techniki i narzędzia e-learningu" oraz „E-learning – przykłady dobrej praktyki" zostały wygłoszone podczas ogólnopolskiej konferencji z cyklu „E-learning wyzwaniem dla bibliotek", która odbyła się w dniach 14–15 września 2010 roku w Bibliotece Narodowej. [M.S.]

 


Małgorzata Kisilowska, Biblioteka w sieci – sieć w bibliotece, Wydaw. SBP, Warszawa 2010, 175 s.

biblioteka_w_sieci

Książka godna polecenia ze względu na autorkę, cenioną i znaną większości bibliotekarzy, oraz ze względu na ciekawe ujęcie tematu. Tekst nie traktuje, jakby się mogło wydawać, o obecności biblioteki w internecie. „Niniejszym tomem chciałam zilustrować choć w części złożoność relacji i kontekstów, w jakich biblioteki funkcjonują na co dzień" – pisze autorka. W rozdziale drugim: Biblioteka-miejscem spotkań wyłania się obraz biblioteki „jako miejsca, przestrzeni publicznej, w której każdy człowiek może się realizować w sobie właściwy sposób". Pojawia się też biblioteka jako „miejsce trzecie", kolejne po pracy i domu, w którym spędzamy czas wspólnie z innymi, bez zobowiązań, a jednocześnie kluczowe dla nieformalnego życia publicznego.

W rozdziale trzecim: Relacje bibliotekarzy z użytkownikami oraz czwartym Tło środowiskowe kontaktów z użytkownikiem – opisane są nie tyle kontakty personalne, ale ważne niewerbalne narzędzia budowania relacji z użytkownikiem, jak choćby lokalizacja czy organizacja wewnętrzna biblioteki.

Biblioteka w sieci... to obraz bibliotek realny i tchnący optymizmem. To książka o nas, współczesnych bibliotekarzach i użytkownikach naszych bibliotek. [M.S.]

 

 
Jadwiga Kołodziejska, Biblioteki publiczne w strukturze społecznej, Wydaw. SBP, Warszawa 2010, 153 s.

biblioteki_publiczne

Głównym celem autorki jest uświadomienie bibliotekarzom wpływu różnorodnych zmian społecznych na organizację i formy pracy bibliotek. „W bibliotece jak w soczewce kumulują się zmiany występujące w różnych dziedzinach życia: w kulturze, w oświacie, w polityce, w gospodarce i w wielu innych". Kołodziejska poddaje analizie 90 lat polskiego bibliotekarstwa: lata II Rzeczypospolitej (1918–1939), Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (1945–1989) i Rzeczpospolitej Polskiej (1989–2009). Nie brakuje odniesień do wynalazku druku i początków wytwarzania papieru oraz do głośnych w bibliotekarskim środowisku programów: Program Rozwoju Bibliotek i Biblioteka+.

We wstępie czytamy, że zadaniem tej pracy jest obalenie przeświadczenia, iż „biblioteka jest instytucją trwałą i nic jej nie może zagrozić". Paradoksalnie jednak zagrożenia podkreślają rolę biblioteki, przypominając szeroki wachlarz jej możliwości, ogromny potencjał i różnorodne kierunki rozwoju: „Likwidacja bibliotek publicznych nie jest równoznaczna jedynie z niemożnością wypożyczenia książki. To również likwidacja miejsca spotkań społeczności lokalnej, czynnego uczestnictwa w przedstawieniu teatralnym, wieczorze poezji, udziału w dyskusji z autorem książki, samorządowcem, politykiem, to okazja do poczucia się obywatelem i publicznego dania temu wyrazu".

Autorka krytycznie ocenia nieczytających, którzy uważają, że księgarnie i biblioteki nie są dla nich. Dzieli ludzi „na tych, którzy wygrali i tych, którzy już przegrali oraz tych, którzy mają szansę". O „przegranych" mówi: „Nie czytali, więc nie wiedzą, że są głównymi bohaterami książki Zygmunta Baumana Życie na przemiał". [M.S.]

 

 
Irena Koźmińska, Elżbieta Olszewska, Wychowanie przez czytanie, Świat Książki, Warszawa 2010, 320 s.

wychowanie_przez_czytanie

Książka niezwykła – mądra, inspirująca, wzruszająca. Autorki, Irena Koźmińska – założycielka i prezes Fundacji „ABCXXI – Cała Polska czyta dzieciom" oraz Elżbieta Olszewska – członek zarządu i dyrektor programowy Fundacji, bardzo ciekawie opisują proces wychowania dzieci i rolę, jaką czytanie odgrywa w ich rozwoju emocjonalnym i edukacji. W rozdziale 15: Zabieramy się do lektury, czyli książki polecane do czytania dzieciom znajdziemy wykaz tytułów z krótkim opisem i podziałem najmłodszych i nieco starszych czytelników na grupy wiekowe: 0–4 lata, 4–6 lat, 6–8 lat, 8–10 lat, 10–12 lat, 12–14 lat, 14–16 lat i powyżej 16 lat. Sposób ujęcia tematu, praktyczne przykłady, odwołania do osobistych doświadczeń nie pozwalają przejść obok tej lektury obojętnie. Jak akcja „Cała Polska czyta dzieciom", tak i ta książka wydaje się skazana na sukces. Wychowanie przez czytanie to obowiązkowy tytuł w każdej, nawet najmniejszej bibliotece. Bibliotekarzy niewątpliwie zainspiruje do pracy i utwierdzi w przekonaniu, że warto zachęcać do czytania i robić wszystko, by w tej dziedzinie osiągnąć jak najlepsze rezultaty. Zainspiruje też rodziców i dziadków, dla których ważne jest dobro dziecka i jego właściwy rozwój; i nawet tych najbardziej zabieganych, z życiową dewizą: „czas to pieniądz", zmusi do zatrzymania i wygospodarowania chociażby godziny na to, co najważniejsze. [M.S.]

 

 
Grażyna Lewandowicz-Nosal, Książki dla najmłodszych. Od zera do trzech. Poradnik, Wydawnictwo SBP, Warszawa 2011, 117 s.

ksiazki-dla-najmlodszych

Książka Grażyny Lewandowicz-Nosal otwiera nową serię wydawniczą zatytułowaną „Biblioteka–Dzieci–Młodzież" (BDM). Jej pomysłodawcą jest prof. Jacek Wojciechowski, a ma ona na celu pokazać stan kondycji współczesnej książki dziecięcej i młodzieżowej, inspirować bibliotekarzy do pracy z dziećmi oraz dostarczać fachowej wiedzy w tym temacie.

Poradnik, jak przyznała we wstępie sama autorka, to książka pisana z dwóch perspektyw – z perspektywy osoby zajmującej się zawodowo książką dziecięcą oraz z perspektywy bycia mamą. Rozpoczynają go rozważania na temat doboru wartościowej literatury dla dziecka. Lewandowicz-Nosal zastanawia się, kiedy i po co dać małemu dziecku książkę. Widzi w książce dla malucha źródło komunikacji ze światem, źródło wiedzy, rozwoju wyobraźni i wrażliwości.

Przegląd literatury dla najmłodszych rozpoczyna od książek obrazkowych i książek-zabawek, w tym też rozdziale podpowiada, w jaki sposób oglądać ilustracje z dzieckiem. Pisze o formach najpierwszych – kołysankach, zabawach paluszkowych oraz zabawach na kolankach. Oczywiście nie pomija w swych rozważaniach tego, co ważne: książek łagodzących dziecięce bóle i lęki, literatury często kontrowersyjnej, dotykającej „dużych problemów małych ludzi". Omawia popularne serie dla najmłodszych, polskie i zagraniczne (Pan Kuleczka, Basia, Franklin, Martynka i inne) oraz pierwsze książki edukacyjne, te z górnej półki, jak książki Erica Carle'a (Bardzo głodna gąsienica, Od stóp do głów), zachwala i poleca. Przegląd książek dla dzieci w wieku 0–3 lat kończy czterema listami lektur dla najmłodszych ułożonymi przez Fundację ABCXXI, miesięcznik „Dziecko" oraz dwie Biblioteki Miejskie: wrocławską i oświęcimską.

Poradnik Grażyny Lewandowicz-Nosal to publikacja potrzebna – porządkująca i uzupełniająca aktualną wiedzę o książce dla małego dziecka; lektura dla mądrych dorosłych, którzy w pracy z dziećmi zauważą i docenią rolę książki. Pomysł stworzenia serii „Biblioteka–Dzieci–Młodzież" to pomysł na szóstkę z plusem, jak słusznie napisała jej redaktor naczelna Joanna Papuzińska, pomysł „wpisujący się w poważną społeczną potrzebę podniesienia poziomu czytelnictwa w Polsce". [M.K.]

 

 
Jarosław Pacek, Bibliografia w zmieniającym się środowisku informacyjnym, Wydawnictwo SBP, Warszawa 2011, 244 s.

biblioteka_w_zmieniajcym

  

Książka godna polecenia zwłaszcza bibliotekarzom zajmującym się opracowaniem zbiorów i bibliotekarzom – bibliografom. W trzech rozdziałach: Przedmiot i postać bibliografii. Stan obecny i perspektywy, Standaryzacja i metadane bibliograficzne, Możliwości i narzędzia wyszukiwania w bibliografiach tradycyjnych i cyfrowych omawiana jest bibliografia jako dyscyplina naukowa i działalność praktyczna. Jarosław Pacek, pracownik Zakładu Informacji Naukowej Instytutu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej UMCS w Lublinie, zajmujący się badaniami nad wpływem internetu na organizację działalności informacyjnej oraz bibliografią w aspekcie zmian środowiska informacyjnego, w swojej najnowszej publikacji wnikliwie charakteryzuje proces dostosowania bibliografii do potrzeb środowiska cyfrowego. Zarysowuje wpływ tego procesu na badania bibliograficzne w najbliższych latach. [M.S.]

 

 
Joanna Papuzińska, Asiunia, Wydaw. Literatura, Łódź 2011, 44 s.

asiunia

   

Najnowsza książka Wydawnictwa Literatura, druga po Darowanych kreskach autobiograficzna opowieść Joanny Papuzińskiej. To też drugi tom z serii „Muzeum Powstania Warszawskiego dla dzieci". Literatura faktu dla najmłodszych. Książka, która powinna znaleźć się na półce w każdej bibliotece, bo nie tylko traktuje o znanej postaci – pisarce, która odwiedziła niejedną lubuską książnicę, ale jest to również bardzo przemyślana, wartościowa opowieść o wojnie widzianej oczami pięcioletniego dziecka. Asiunia z pięknymi ilustracjami to książka dla dzieci i dorosłych, dla bibliotekarzy i nauczycieli. „Asiunia, mała dziewczynka w spiczastym kapturku, która dostała strasznie dużo prezentów na piąte urodziny, to dziś prof. dr hab. Joanna Papuzińska". Książkę polecają: Rzecznik Praw Dziecka, portale Qlturka.pl, Czasdzieci.pl, Polskie Radio Trójka. [M.S.]

 

 
Jacek Wojciechowski, Biblioteka w komunikacji publicznej, Wydawnictwo SBP, Warszawa 2010, 270 s.

biblioteka-w-komunikacji200px

   

Opracowanie ukazało się nakładem serii „Nauka–Dydaktyka–Praktyka". W siedmiu rozdziałach poddana jest analizie rola biblioteki w komunikacji publicznej, poczynając od teoretycznego zdefiniowania samego pojęcia komunikacji i komunikowania się, z podziałem na komunikację pisemną, elektroniczną, audiowizualną, bezpośrednią i ich zastosowania w bibliotekach, poprzez analizę bibliotecznych procesów mediacyjnych i ich funkcji w różnych typach bibliotek, do perspektywicznego spojrzenia i próby odpowiedzi na pytanie, jak rozwinie się praktyka komunikacji publicznej w przyszłości i jaka będzie wówczas rola bibliotek. Warto, by z książką zapoznali się dyrektorzy i kierownicy bibliotek publicznych chociażby dla porównania własnych doświadczeń zawodowych z refleksjami autora, wieloletniego dyrektora Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Krakowie. [M.S.]

Polecają Monika Simonjetz i Magdalena Kremer

Aktywne społeczności. Zmiana społeczna. Katalog praktyk, Wydaw. Stowarzyszenie Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL, Warszawa 2010, 126 s.
Publikacja wydana w ramach projektu „Tworzenie i rozwijanie standardów usług pomocy i integracji społecznej”, efekt pracy animatorów regionalnych pracujących w projekcie oraz ekspertów ze Stowarzyszenia Centrum Aktywności Lokalnej wspierającego aktywność społeczną mieszkańców wsi i miast. Stowarzyszenie realizuje również szkolenia z zakresu planowania pracy bibliotek oraz cykl szkoleń specjalistycznych w ramach Programu Rozwoju Bibliotek. Zaprezentowane w publikacji działania kierowane do seniorów, osób niepełnosprawnych, dzieci, młodzieży, bezrobotnych mogą służyć inspiracji i pomóc w podjęciu interesujących inicjatyw na rzecz rozwoju społeczności lokalnych. Przykłady z niemal wszystkich województw, w tym również z województwa lubuskiego (Naprawdę Wielkie Nowiny, Miasto ludzi z pasją) uczą, jak wykorzystywać możliwość kreowania zmiany społecznej. Pokazują, że oddolne inicjatywy społeczne przynoszą zaskakujące efekty, że warto nawiązywać partnerstwa i współpracować. „Partnerstwa wielu instytucji z różnych sektorów (publicznego, pozarządowego i prywatnego) mają o wiele większe możliwości niż indywidualne podmioty, dzięki czemu mogą otwierać zamknięte dotąd drzwi”. Wprawdzie dużo zależy od nas samych, naszej mobilizacji i determinacji, sukcesem jednak jest zarazić swoim entuzjazmem innych i zachęcić otoczenie do wspólnego działania. Trzydzieści przykładów społecznych animacji z różnych regionów Polski to wartościowa lektura i doskonały materiał do dyskusji na długie zimowe wieczory dla bibliotekarzy, przedstawicieli lokalnych władz, organizacji pozarządowych, instytucji pomocy społecznej. Publikacja dostępna w wersji elektronicznej: http://www.pliki.cal.org.pl/aktywne%20/CAL%20%281%29.pdf.
[M.S.]

Bajka w przestrzeni naukowej i edukacyjnej, red. M. Zaorska, J. Nawacka, Wydaw. UWM w Olsztynie, Olsztyn 2011, 445 s.
W trzech rozdziałach: Bajka w przestrzeni pedagogicznej i psychologicznej, Bajka w przestrzeni literackiej i językowej oraz Bajka w przestrzeni społeczno-kulturowej różnych narodów interesujące treści znajdzie każdy, kto w bajce odnajduje źródło i inspirację zarówno badań naukowych, jak i codziennych refleksji i przemyśleń. We wstępie czytamy, że trudno wyobrazić sobie bez bajki szczęśliwe dzieciństwo, ciepły dom, mądrą szkołę, naukę i sztukę. Należałoby podkreślić, że trudno sobie wyobrazić bez bajki również bibliotekę. Teksty, które ukazały się w ramach monografii, mogą posłużyć do inspiracji i uzupełnienia działań w ramach bajkoterapii i codziennych relacji z czytelnikiem (B. Zieleniewska-Rudnicka, Rola bajki w edukacji filozoficznej; A. Lubański, Baśń i fantazmaty. Ujęcie psychoanalityczne; M. Sławińska, Bajka magiczna jako inspiracja do działań twórczych w przedszkolu i szkole). Pomogą niewątpliwie w rozmowach na temat tego gatunku z rodzicami i młodymi użytkownikami (A. Kondracka-Zielińska Obecność elementów baśniowych, mitów i legend w sadze o Wiedźminie Andrzeja Sapkowskiego oraz „Koralinie” Neila Gaimana. Aspekty edukacyjno-wychowawcze we współczesnych powieściach fantastycznych; J. Piwowar Bajka w przestrzeni komunikowania społecznego). Uświadomią w końcu, jak ważny jest właściwy wybór, zwłaszcza przy filmowych animacjach (Z. M. Hass, Bajka teatralna i filmowa w procesie wychowania). Analizy ukazują stałą obecność bajki na mapie świata, w codziennym życiu człowieka bez względu na jego narodowość, podkreślają bezdyskusyjny uniwersalizm i ponadczasowość tego gatunku w przestrzeni naukowej, edukacyjnej i społecznej.
[M.S.]

Barbara Ciwoniuk, Igor, Wydaw. Literatura, Łódź 2011, 160 s.
Powieść wydana w serii „Plus minus 16”, poruszającej problemy młodzieży. Tym razem autorka dotyka zagadnienia dysleksji. Tytułowy bohater boryka się również z rozterkami związanymi z rozstaniem rodziców. Nie jest łatwo ocenić, który problem zarysowany jest bardziej wyraziście. Trudno porównywać Igora z Poczwarką Doroty Terakowskiej, której tytułowa bohaterka dotknięta jest zespołem Downa. Z punktu widzenia dorosłego odbiorcy zestawienie nie wypadłoby pozytywnie, chociaż porównywalne i bardzo cenne jest opisywanie problemu z perspektywy dotkniętego chorobą bohatera. Tak prowadzona narracja pozwala spojrzeć z dystansem na chorobę, oswoić się z nią, a przede wszystkim lepiej zrozumieć dotknięte dysfunkcją dzieci. Pewne zachowania przestają być „dziwne”, śmieszne czy irytujące. Jednocześnie powieść Ciwoniuk pokazuje, że dysleksja nie wyklucza sprawnego funkcjonowania w społeczeństwie, w tym również wśród szkolnych rówieśników. Igor uczy się, a poprzez swoje doświadczenia uczy również czytelników, jak żyć z dysleksją, „znienawidzoną panią D.”, która pozostanie mu „wierna przez całe życie”. Na okładce końcowej znajdziemy nazwiska słynnych dyslektyków: malarzy, rzeźbiarzy, sportowców, ludzi biznesu, kompozytorów, pisarzy, dziennikarzy, polityków, wynalazców, naukowców, aktorów. Ich znajomość pełni w pewnym sensie funkcję terapeutyczną, podnosi poczucie wartości młodych dyslektyków, uspokaja zestresowanych rodziców i dodaje siły do walki z chorobą.
Matka Igora to „stateczna na co dzień kobieta (kierownik biblioteki!)”. Jej postawa i relacje z otoczeniem mogą stać się dodatkowo przyczynkiem do refleksji i dyskusji nie tylko na temat sytuacji samotnego rodzica wspomagającego dziecko z dysfunkcją, ale także kolejną lekturą do przemyśleń na temat stereotypu bibliotekarza. Jak postrzegani są bibliotekarze przez współczesnych autorów? Na ile odwieczny stereotyp uległ zmianie? Jak postrzegane są biblioteki? Odpowiedzi na te pytania ukryte w powieści Barbary Ciwoniuk na pewno nie umkną uwadze wnikliwych bibliotekarzy.
Książka Igor nominowana przez polską Sekcję IBBY do programu „Outstanding Books for Young People with Disabilities 2007” polecana jest przez Klub Literacki Litera oraz dwutygodnik edukacyjny dla gimnazjalistów „Viktor Gimnazjalista”.
[M.S.]

Inspirator obywatelski. Przewodnik po nieformalnej edukacji obywatelskiej w bibliotekach publicznych i nie tylko..., red. G. Makowski i F. Pazderski, Fundacja Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2011, 150 s.
Inspirator obywatelski to książka wyjątkowa, publikacja, która – jak wskazuje jej tytuł – ma za zadanie inspirować, zachęcać czytelników. Do czego? Przede wszystkim do działań na rzecz wzmocnienia społeczeństwa obywatelskiego.
Zdaniem pracowników Instytutu Spraw Publicznych – redaktorów książki – w Polsce za mało edukuje się w tej kwestii. Stąd zauważalne w naszym państwie są m.in.: niska frekwencja wyborcza, brak wspólnych działań, brak zaufania do siebie, do prawa i instytucji publicznych. Inspirator obywatelski ma wypełnić lukę i wpisać się w działania na rzecz wzmocnienia jakości polskiego społeczeństwa obywatelskiego. Adresowany jest przede wszystkim do pracowników instytucji działających na pograniczu państwa i obywatela ale także – uwaga! –do bibliotekarzy pracujących w miejscach, „które są w pewnym sensie predestynowane także do pełnienia funkcji ośrodków kształcenia obywatelskiego”. Współczesna, nieformalna edukacja obywatelska jest według redaktorów Inspiratora bardzo elastyczna, a jej podstawą jest to, iż można ją praktykować w każdym miejscu i czasie. Co ciekawe, wydanie książki zostało poprzedzone warsztatem nazwanym „Okrągły stół bibliotekarzy”. Jego celem było przeanalizowanie zagadnień związanych z nieformalną edukacją obywatelską i stworzenie projektów, które mogłyby być przeprowadzone w rzeczywistości. Projekty te zostały uwzględnione w drugiej części Inspiratora obywatelskiego; są to cztery propozycje adresowane do młodzieży i seniorów. W drugiej części opisano również ciekawe, dobrze przeprowadzone polskie i zagraniczne projekty z zakresu nieformalnej edukacji obywatelskiej. Pierwsza część przewodnika autorstwa Benedikta Widmaiera i Grzegorza Makowskiego jest teoretyczna i pozwala na nowo odczytać ową edukację szczególnie w odniesieniu do bibliotek i ich działalności.
Inspirator Obywatelski został ciekawie i nowocześnie zaprojektowany graficznie. Wydany dzięki Programowi Rozwoju Bibliotek w ramach projektu „Lokalne biblioteki jako centra edukacji obywatelskiej w Europie” może śmiało inspirować bibliotekarzy nie tylko do działań z zakresu edukacji obywatelskiej.
[M.K.]

Ewa Ostapowicz, Inwentaryzacja w instytucjach kultury. Praktyczny przewodnik z wzorami dokumentów, Wydaw. Prawo dla Praktyków, Sieradz 2011, 168 s.
Vademecum dla kadry zarządzającej instytucji kultury, w tym dyrektorów, kierowników i księgowości bibliotek. Najnowsza publikacja z praktycznym komentarzem, jak przeprowadzić inwentaryzację, uwzględniając specyfikę instytucji kultury. Autorka – ekonomistka, pracownik Uniwersytetu Warszawskiego od wielu lat zajmuje się zagadnieniami związanymi z finansami i rachunkowością. W trzynastu rozdziałach szczegółowo omawia: cel, rodzaje, metody, terminy, planowanie, przeprowadzenie i rozliczenie inwentaryzacji. Podaje użyteczne wskazówki odnośnie metod inwentaryzacji, które najwygodniej zastosować do poszczególnych składników majątku, księgowania różnic inwentaryzacyjnych, rozliczania osób materialnie odpowiedzialnych. Radzi, jakie zapisy umieścić w instrukcji inwentaryzacyjnej instytucji kultury, jak prawidłowo przeprowadzić skontrum materiałów bibliotecznych, jak inwentaryzować dzieła sztuki i zbiory muzealne. W książce znajdziemy również informacje na temat najczęściej popełnianych błędów przez instytucje kultury w tym zakresie.
Atutem poradnika jest komplet wzorów dokumentacji inwentaryzacyjnej, które po dostosowaniu do własnych realiów majątkowych i organizacyjnych może zaadoptować każda instytucja kultury. Autorka zamieszcza wzór protokołu, rejestru i zestawienia ubytków, wykaz aktów i podstaw prawnych. Gotowe do użycia wzory zgrane zostały na dołączonym do książki pendrivie, na którym znajdziemy m.in. arkusz spisu z natury, wzór protokołu poinwentaryzacyjnego z wnioskiem o likwidację, zarządzenie wprowadzające politykę rachunkowości, zarządzenie w sprawie powołania komisji inwentaryzacyjnej, oświadczenie wstępne i końcowe osoby materialnie odpowiedzialnej, zarządzenie i protokół inwentaryzacji kasy, zarządzenie w sprawie wprowadzenia regulaminu skontrum, regulamin skontrum biblioteki, zarządzenie o przeprowadzeniu skontrum, protokół przeprowadzonego skontrum, protokół weryfikacji różnic inwentaryzacyjnych.
[M.S.]

Alek Tarkowski, Edwin Bendyk, Scenariusze przyszłości bibliotek, FRSI, Warszawa 2011, 67 s.
Publikacja wydana w ramach Programu Rozwoju Bibliotek opracowana została w ramach projektu, do którego zaproszono ekspertów związanych bezpośrednio z bibliotekarstwem oraz z obszarami stanowiącymi kontekst dla działania bibliotek. W zespole znaleźli się dziennikarze, medioznawcy, literaturoznawcy, socjolodzy, architekci. Uzupełnieniem były opinie z ankiety przeprowadzonej wśród kilkudziesięciu bibliotekarzy. Autorzy raportu (dr Alek Tarkowski: dyrektor Centrum Cyfrowego Projekt: Polska, Członek Zespołu Doradców Strategicznych przy Prezesie Rady ministrów) pisząc o funkcjach bibliotek, kluczowych trendach, mając świadomość zmian, jakie zachodzą w bibliotekach i podkreślając znaczenie nieustannych starań na rzecz ich dalszej modernizacji, stawiają zarazem pytanie o to, „jak bardzo biblioteka może się zmienić – i nadal pozostać biblioteką”. Odpowiedzi wydają się szukać dzisiaj wszyscy bibliotekarze: zarówno ci otwarci na zmiany, wychodzący naprzeciw nowym trendom, jak i sceptycy, podchodzący do innowacyjnych przedsięwzięć z umiarkowanym entuzjazmem. W kontekście nieuchronności zmian trzy scenariusze przyszłości bibliotek (panoptykon, biblioteka oddolna, twórcza destrukcja) tworzą wizje, z którymi warto się zapoznać. Wizjonerstwo to niewątpliwie jedna z ważniejszych cech przywódcy, lidera zespołu, menadżera – dyrektora instytucji kultury. Musimy umieć wyobrazić sobie, jak współtworzone przez nas instytucje mogą wyglądać za dwadzieścia lat, by już teraz świadomie uczestniczyć w ich rozwoju. Raport dostępny jest w formie elektronicznej na stronie www.biblioteki.org w zakładce: publikacje.
[M.S.]

Technologie informacyjno-komunikacyjne w procesie kształcenia, red. J. Jędryczkowski, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2011, 188 s.
Książka dla wszystkich, którzy udostępniają media elektroniczne, administrują tymi zasobami i korzystają z nowoczesnych technologii w działalności edukacyjno-animacyjnej. Artykuły ujęte w pierwszym rozdziale: Technologie informacyjno-komunikacyjne w edukacji poruszają istotne zagadnienia w pracy współczesnego bibliotekarza i ofercie biblioteki: Dziecko w świecie multimediów – szanse i zagrożenia, Multimedia w terapii pedagogicznej, Technologie informacyjne w realizacji podstawowych zasad zajęć terapeutycznych, Edukacja medialna dorastającej młodzieży, Edukacyjne konteksty internetowych kanałów przekazu czy Odbiór przekazu filmowego. Analizie poddano również internetowy portal Nasza Klasa definiowany jako miejsce zaspokajania potrzeb społecznych. Wyniki badań przeprowadzonych wśród jego użytkowników w uogólnieniu można by odnieść do innych portali społecznościowych, co z kolei może posłużyć jako jeden z punktów odniesienia w aspekcie corocznych analiz statystycznych i opisowych działalności bibliotek. Rozdział drugi: Zasada poglądowości, a realizacja mediów edukacyjnych obejmuje zagadnienia związane z praktyczną realizacją multimedialnych materiałów edukacyjnych. Przytaczane są przykłady zastosowań m.in. w kształceniu na odległość, wirtualnych grach i komunikacji. Uwagi na temat elementów koncentrujących, sieciowych pokazów i demonstracji w trybie online, wykładów w formie aktywnych prezentacji są ważne dla bibliotekarzy stale podnoszących i uzupełniających swoje kwalifikacje zawodowe oraz wykorzystujących nowoczesne technologie w codziennej pracy.
[M.S.]

Alicja Ungeheuer-Gołąb, Rozwój kontaktów małego dziecka z literaturą. Podręcznik, Wydaw. SBP, Warszawa 2011, 122 s.
Podręcznik Alicji Ungeheuer-Gołąb to druga książka z nowej serii „Biblioteki-Dzieci-Młodzież” wydawanej przez Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich. Obowiązkowa lektura dla rodziców, bibliotekarzy pracujących z dziećmi oraz wychowawców.
Autorka jest pracownikiem naukowym Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Rzeszowskiego. Zajmuje się badaniami nad literaturą dla najmłodszych w kontekście jej związków z pedagogiką, psychologią czy antropologią. W swoich badaniach podkreśla istotę wczesnych kontaktów dzieci z literaturą, wskazując na ogromną rolę pośrednika dziecięcej literatury, czyli dorosłych. A. Ungeheuer-Gołąb zwraca uwagę na fakt, iż dorośli nie doceniają wagi pierwszych lat życia dziecka (od 0 do 3 lat), one zaś mają istotne znaczenie dla dalszych etapów życia każdego malucha.
Książka Rozwój kontaktów małego dziecka z literaturą została podzielona na cztery rozdziały. W rozdziale pierwszym autorka prezentuje przede wszystkim właściwości psychofizyczne, emocjonalne i społeczne dziecka w wieku od 0 do 3 lat jako odbiorcy literatury oraz strefy literackie wczesnego dzieciństwa. Do owych stref zalicza: formy paraliterackie (np. zawołania i przekomarzania), pierwsze teksty o charakterze utworów ludowych bądź literackich (np. kołysanki, wyliczanki, bajeczki), książki obrazkowe (np. książki Erica Carla) oraz opowieści wierszem i utwory z bogatszą fabułą (np. twórczość Brzechwy, Tuwima, Papuzińskiej, Gellner). W rozdziale drugim A. Ungeheuer-Gołąb podejmuje zagadnienie inicjowania kontaktów małego dziecka z literaturą. Ukazuje obszary kontaktu dziecka z literaturą na przestrzeni wieków. Pisze o czytaniach domowych, czyli przekazywaniu dziecku opowieści zarówno ustnych, jak i zapisanych. Podkreśla, iż z wczesnego dzieciństwa dziecko powinno zapamiętać przede wszystkim to, iż opowieść daje przyjemność. Mowa tu o tzw. funkcji fatycznej, która niesie ze sobą „podtrzymywanie kontaktu pomiędzy pośrednikiem lektury, a odbiorcą i sprzyja tworzeniu się między nimi specjalnej więzi, której zawsze towarzyszy literatura”. Rozdział trzeci traktuje o dorosłym – pośredniku, którego czytanie wg autorki powinno oddziaływać na dziecko wielokierunkowo, czyli na sferę sensomotoryczną, emocjonalną i intelektualną. W rozdziale ostatnim – czwartym autorka porusza zagadnienie czytania najmłodszym definiowanego jako propozycja do rozmowy. Takie czytanie wiąże z opowiadaniem, śpiewaniem, teatralizowaniem oraz inscenizowaniem. I tu także A. Ungeheuer-Gołąb podkreśla fakt, iż mądry pośrednik powinien zadbać o to, by kontakt dziecka z utworem miał miejsce w atmosferze miłości i poczucia bezpieczeństwa. W rozdziale czwartym na uwagę zasługują również przykłady zabaw z małym dzieckiem inspirowane utworami literackimi, w tym przykłady zabaw literackich z tatą.
Podręcznik Alicji Ungeheuer-Gołąb Rozwój kontaktów małego dziecka z literaturą czyta się z przyjemnością. Jest on jednocześnie, obok książki Grażyny Lewandowicz Nosal Książki dla najmłodszych. Od zera do trzech, publikacją porządkującą wiedzę z zakresu literatury dziecięcej dla dzieci do lat trzech.
[M.K.]
 

Lektury dla bibliotekarzy wybrała Monika Simonjetz

Marek Nahotko, Komunikacja naukowa w środowisku cyfrowym. Globalna biblioteka cyfrowa w informatycznej infrastrukturze nauki, Wydaw. SBP, Warszawa 2010, 283 s.

altKsiążka ukazała się nakładem serii Nauka–Dydaktyka–Praktyka, w ramach której wydawane są publikacje mające pełnić rolę podręczników bibliotekoznawstwa, informacji naukowej i bibliologii. Lekturę i wyszukiwanie wybranych informacji ułatwia indeks osobowo-przedmiotowy. Autor szczegółowo omawia zagadnienie organizacji nauki i komunikacji naukowej w środowisku cyfrowym, przedstawia założenia i funkcjonowanie globalnej biblioteki cyfrowej. W syntetyczny sposób porównuje bibliotekę tradycyjną, bibliotekę cyfrową i GBC oraz obieg informacji naukowej w systemie tradycyjnym (publikacji drukowanych) i dystrybucję obiektów elektronicznych w sieci. W rozdziale piątym analizuje zagadnienia prawne i ekonomiczne publikowania cyfrowego; tworzenia, przechowywania i rozpowszechniania zasobów informacji cyfrowej, w tym między innymi kwestie praw autorskich – temat dla bibliotekarzy niezmiernie istotny.


Bolesław Howorka, Bibliotekarz i prawo. Podstawowe informacje o prawie dla pracowników bibliotek, Wydaw. SBP, Warszawa 2010, 244 s.


altPrawne aspekty funkcjonowania bibliotek budzą wiele emocji. Warto znać nie tylko zapisy ustaw, ale również ich interpretacje. Ciągłe doskonalenie wiedzy w tym zakresie jest niezmiernie ważne, z czego zdają sobie doskonale sprawę dyrektorzy i kierownicy bibliotek. Bibliotekarz i prawo to kompendium wiedzy na temat aktów normatywnych stosowanych w bibliotekach. W jedenastu rozdziałach autor omówił m.in.: Ustawę o bibliotekach, Ustawę o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, Ustawę o obowiązkowych egzemplarzach bibliotecznych, Ustawę o ochronie danych osobowych, Ustawę o samorządzie terytorialnym, Ustawę o zamówieniach publicznych, Ustawę o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Jeden z rozdziałów porusza problem materialnej odpowiedzialności pracowników za mienie biblioteki. Nie zabrakło też miejsca na wewnątrzzakładowe akty normatywne: statut i regulaminy. Bardzo ważna dla wszystkich bibliotekarzy będzie również Ustawa o ochronie baz danych oraz o ochronie niektórych usług świadczonych drogą elektroniczną. Ich omówienie znajdziemy w rozdziale VI. Czy po lekturze tej książki szkolenia z zakresu prawa nie będą już konieczne? Szkolenia będą potrzebne, ale kompendium B. Howorki to swoista pierwsza pomoc w nagłych sytuacjach czy trudnych sprawach i warto mieć tę książkę na swoim biurku.
  

Joanna Papuzińska, Mój bajarz. Studia i szkice o literaturze młodzieżowej, Wydaw. SBP, Warszawa 2010, 200 s.


alt „Ja, biblioteczne dziecko” – pisze o sobie Joanna Papuzińska we wspomnieniach z dzieciństwa pt. Darowane kreski. Mój bajarz niejako koresponduje z tą publikacją, bo i tu pojawiają się wspomnienia i fascynacje, tym razem literaturą dziecięco- młodzieżową lat 1918–1939. „Niniejsza książka stanowi kilka wycieczek [...] skupionych głównie wokół tematów takich jak m.in. poczucie tożsamości, symbolika przestrzeni i przyrody. Ponieważ konwencja omawiania tekstów jest niejednorod- na, swobodna i luźna – takie sobie bajanie o książkach – jest zatem uzasadnione, jak myślę, zatytułowanie tej książki bajarzem, moim bajarzem”. Autorka jest niekwestionowanym autorytetem w dziedzinie literatury dziecięcej. Zbiór esejów Mój bajarz może stanowić cenną pomoc dydaktyczną w pracy z młodzieżą – obecnie najbardziej wymagającą grupą użytkowników bibliotek. Joanna Papuzińska prezentuje m.in. jak wykorzystać niektóre gatunki i symbole literackie w promocji czytelnictwa wartościowej literatury. Mój bajarz powinien znaleźć się na półce w każdej bibliotece.


Grzegorz Leszczyński, Bunt czytelników. Proza inicjacyjna netgeneracji, Wydaw. SBP, Warszawa 2010, 268 s.


altLektura obowiązkowa dla każdego bibliotekarza. Autor, historyk i krytyk literatury, specjalista w zakresie literatury dla dzieci i młodzieży, charakteryzuje młodych potencjalnych i rzeczywistych użytkowników bibliotek w kontekście prozy młodzieżowej, czytelnictwa i samego korzystania z biblioteki. Książka składa się z czterech rozdziałów: Pokolenie Nikt, W poszukiwaniu straconej księgi, W poszukiwaniu straconego ładu, Heretyckie lamentacje. W ostatnim rozdziale G. Leszczyński odważnie i krytycznie pisze o krajobrazie polskich bibliotek, gdzie miejsca takie jak Planeta 11, Nautilus czy Mediateka wciąż należą do rzadkości, brakuje miejsca dla młodzieży. „Konieczne jest takie przeorganizowanie sieci bibliotek publicznych, by księgozbiory przeznaczone dla młodzieży zostały przestrzennie odizolowane zarówno od bibliotek dziecięcych, jak i tych przeznaczonych dla dorosłych użytkowników. I nie chodzi o księgozbiory przeznaczone dla potrzeb edukacyjnych […], lecz o księgozbiory beletrystyczne, o stworzenie – na miarę możliwości lokalowych, kadrowych, finansowych – nowocześnie zaprojektowanych, kuszących wystrojem, formą, przestrzenią księgozbiorów”. Nasz młody czytelnik „nie szuka w bibliotece dobrych rad. Szuka świata, w którym żyje. Szuka siebie, by siebie zrozumieć”.

 
Andrzej Maleszka, Magiczne drzewo. Czerwone krzesło, Wydaw. Znak, Kraków 2009, 238 s.

alt Czerwone krzesło niczym złota rybka spełnia życzenia! Tosia, Filip i Kuki proszą o wspaniałą pracę dla mamy i taty. Nie mogli jednak przewidzieć, że rodzice staną się automatami do zarabiania pieniędzy, a rodzeństwo zostawią pod opieką ciotki... Książka Magiczne drzewo. Czerwone krzesło Andrzeja Maleszki zwyciężyła w 21. edycji Konkursu Książka Roku 2009 Polskiej Sekcji IBBY w kategorii literatura. To powieść zabawna i pełna magii, z niesamowitymi ilustracjami Igora Morskiego i samego autora. Na podstawie książki autor, Andrzej Maleszka, reżyser i scenarzysta teatralny, filmowy i telewizyjny wyreżyserował oglądany na całym świecie cykl filmowy, nagrodzony m.in. Emmy Award oraz Nagrodę Specjalną „Prawa dziecka” na Międzynarodowym Festiwalu Filmów dla Dzieci w Chicago. Film ukazał się na ekranach polskich kin. Magiczne drzewo. Czerwone krzesło nie tylko bawi, ale też pokazuje, jak ważna w życiu jest umiejętność dokonywania właściwych wyborów oraz trafna ocena dobra i zła.



Marta Bogdanowicz, W co się bawić z dziećmi. Piosenki i zabawy wspomagające rozwój dziecka, Wydaw. Harmonia, Gdańsk 2009, 128 s.

alt
„...prezentowane tu piosenki i wierszyki należy wykorzystywać w zabawach grupowych – dorosłego z grupą dzieci” – w prawdzie autorka nie wymieniła tu biblioteki, ale „dorosłym” z powodzeniem może być bibliotekarz. Również pomysł zaproponowania rodzicom raz w miesiącu „popołudnia zabaw”, umożliwiając im w ten sposób spędzenie czasu z dziećmi na wspólnej i dobrej zabawie, można zrealizować w bibliotece. Książka jest zbiorem piosenek dla dzieci młodszych z opisami zabaw i komentarzem. Oprócz tekstów doskonale znanych, jak Stary niedźwiedź, Balonik czy Ojciec Wirgiliusz – dużo nowości. Do książki dołączone są trzy płyty CD z piosenkami śpiewanymi przez dzieci i podkładem muzycznym. Publikacja warta polecenia wszystkim bibliotekarzom pracującym z dziećmi – zabawna, kolorowa i inspirująca.