„Tutki i Tutka żywieniowa odtrutka” czyli zajęcia wokół książki „Tutlandia” w bibliotekach dolnośląskich

W kwietniu i maju 2018 biblioteki publiczne z województwa dolnośląskiego wzięły udział w konkursie „Tutlandia” ogłoszonym przez Dział Instrukcyjno-Metodyczny i Badań Czytelniczych Biblioteki Dolnośląskiej we Wrocławiu. Polegał  on na zrealizowaniu najciekawszych spotkań z bohaterami książek „Tutlandia" oraz „Tutlandia – Niespodzianki". Jaki temat zdominował zajęcia dla małych czytelników? – zdrowe odżywianie i aktywny tryb życia!

Zdradzę, że postać mamusi z „Tutlandii” jest po części autobiograficzna – jestem fanką zdrowego odżywiania i ten temat jest mi bardzo bliski. Tak jak mamusia, na śniadanie jadam owsiankę, piję kakao z cynamonem i miodem (bez mleka) i dręczę rodzinę  marchewkami zamiast kiełbas… Jako autorka książek o rodzinie Tutków miałam przyjemność zasiadania w jury dolnośląskiego konkursu i zapoznałam się z niecodziennymi pomysłami bibliotekarzy. Podziwiam ich wyobraźnię, zaangażowanie oraz zapał do promocji zdrowego stylu życia. Nietypową imprezę urodzinową, z ćwiczeniami i tańcami, zorganizowała Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Oławie, która zajęła I  miejsce w konkursie dla bibliotek dolnośląskich. W urodzinach bohaterki książki - Tutki uczestniczyło dwudziestu czterech uczniów klasy 0a ze Szkoły Podstawowej nr 6 w Oławie wraz z nauczycielką panią Anną Makarowską. Urodziny Tutki mają miejsce w trzeciej części książki, która jest już napisana i czeka na ilustracje. Panie bibliotekarki odgadły mój pomysł! Muszę przyznać, że jestem pod wrażeniem tego, jak pieczołowicie zostało wszystko przygotowane. Aby przygotować się do zabawy dzieci wcześniej zapoznały się z treścią książki i, jak się okazuje, zrobiły to bardzo dokładnie. W zabawie urodzinowej „Zgaduj-Zgadula” do zadań należało określenie imion postaci na podstawie ich cech i odgadnięcie, kto co powiedział na podstawie cytatów z książki. Ujęło mnie to, że wykorzystano słownictwo z książki – na urodziny przyjechały „zynki” (kuzynki) i „zynkowie” czyli kuzyni (dzieci otrzymały papierowe kukiełki „zynków” ze swoimi imionami i wcieliły się w ich role). Zadbano o najmniejsze szczegóły - Czytelnia Oddziału Dziecięcego udekorowana była w kolorowe balony, serpentyny, papierowe postacie Tutki i Tutka oraz ilustracje z książki „Tutlandia”. Wykorzystano też lokomotywę pociągu wykonaną z kartonu, czapkę i lizak konduktora. Po zabawach, piosenkach, teatrzyku i ćwiczeniach z chustą Klanza, dzieci złożyły Tutce urodzinowe życzenia, a następnie przy herbatce zjadły ze smakiem pyszny tort. Ale, uwaga!, po zjedzeniu tortu mama Tutków zaczęła się obawiać, że przytyje, więc w ramach urodzinowego balu poskakano z mamą i zatańczono „Czekoladową zumbę”. A potem rozpoczęła się zabawa w „Kto ma sałatę”, gdzie dzieci przy muzyce podawały sobie warzywa tak, żeby zrobić z nich sałatkę dla mamy Tutków. Przypomnijmy, że w „Tutlandii” mamusia postanawia  zmierzyć się ze swoim dużym brzuchem (to akurat nie jest autobiograficzny wątek) i jedzie na warsztaty z wredną Jadzią:

Tematem zdrowego odżywiania bardzo obszernie i szczegółowo zajęły się biblioteki, które zajęły II i III miejsce w dolnośląskim konkursie – Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Lwówku Śląskim oraz Miejska Biblioteka Publiczna we Wrocławiu, Filia nr 11. Obie przygotowały zajęcia w oparciu o „Rozdział czwarty, w którym mamusia się odchudza” w „Tutlandii”. W Lwówku Śląskim w ramach DKK odbyło się spotkanie pt. „Mamusia się odchudza – sekrety zdrowego żywienia” dla 18 dzieci - uczniów klasy I. Po przeczytaniu tekstu rozmawiano o tym, co wydarzyło się w rodzinie Tutków i jak skończyło się odchudzanie mamusi. Dzieci dowiedziały się, które produkty żywnościowe są zdrowe, a które nie, bawiły się w sałatkę owocową i wykonywały ćwiczenia gimnastyczne. Najbardziej spodobała się zabawa w przychodnię -  można było zmierzyć ciśnienie, w pracowni rentgenowskiej prześwietlić różne części ciała, w laboratorium obejrzeć przez mikroskop preparaty, wykonać badanie krwi i moczu, a na chirurgii zabandażować kończyny lub przejść poważną operację! Dzieci mogły korzystać z niektórych prawdziwych narzędzi oraz strojów lekarskich, co wzbudziło duży entuzjazm. Zajęcia pt. „Tutki i Tutka żywieniowa odtrutka” powstały w Filii nr 11 Miejskiej Biblioteki Publicznej we Wrocławiu dla uczniów klasy 3 SP 98 im. Piastów Wrocławskich. To tu właśnie dzieci wcieliły się w wybitnych kucharzy komponujących książkę kucharską pt. „Tutki i Tutka żywieniowa odtrutka – przepisy na kotlety z trawy… i nie tylko”. Celem zabawy było przedstawienie zdrowego odżywiania się na wesoło. Wprowadzeniem do tematu była popularna zabawa pt. „sałatka jarzynowa”, po której dzieci własnymi słowami odpowiadały o zdrowym odżywianiu i zdrowym trybie życia. Przeczytano również humorystyczny fragment rozdziału czwartego, w którym Mamusia zaczęła ćwiczyć i jeść kotlety z trawy. Następnie mali kucharze zabrali się do pracy. Po podziale na grupy i wylosowaniu rodzaju potrawy (śniadanie obiad lub kolacja) uczestnicy komponowali dania z pięciu dowolnych składników. Trzy zwycięskie drużyny otrzymały „bukiet” z natki pietruszki. Z prac utalentowanych zawodników powstała książka kucharska „Tutki i Tutka żywieniowa odtrutka – przepisy na kotlety z trawy… i nie tylko”. Chętnie przeczytałabym te przepisy!

Aktywne i kreatywne zajęcia wokół „Tutlandii” przeprowadziły również biblioteki w Gromadce, Ostroszowicach, Świebodzicach i Łagiewnikach. W Gminnej Bibliotece Publicznej w Gromadce dzieci uczyły się odróżniać uczucia od emocji. Nazywały emocje przedstawiane za pomocą gestów, mimiki, zachowania. Po wysłuchaniu opisów emocji bohaterów „Tutlandii” dzieci chętnie opowiadały o tym, kiedy są wesołe i radosne, oraz co sprawia, że stają się smutne. "Tutlandia" i "Tutlandia-Niespodzianki" stały się chętnie wypożyczanymi przez dzieci i rodziców pozycjami w Gromadce. W Ostroszowicach, w Filii Biblioteki Publicznej Gminy Dzierżoniów, odbyła się kreatywna zabawa w teatr. Dzieci z powodzeniem przeobrażały się w żółwia, jastrzębia, geparda, żabę, byka, królika, małpę, kunę oraz krowę. Omówiono również wyjście do teatru rodziny Tutków i jak wypada się ubrać, idąc w tak wyjątkowe miejsce. Nietypową zabawę w architektów przeprowadzono w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Marii Dąbrowskiej w Świebodzicach, gdzie pojawiły się nowe pokoje Tutki i Tutka oraz zaczarowana łąka. Wymyślono, że po powrocie taty na Tutkę i Tutka czeka wspaniała niespodzianka: przeprowadzają się do nowego domu. I, co najważniejsze, sami mogą zdecydować, jak urządzić swoje pokoje. Dzieci razem z rodzicami zostały podzielone na trzy grupy: pierwsza projektowała pokój Tutki, druga – pokój Tutka, a trzecia – przygotowała zaczarowaną łąkę: papierowe zajączki, biedronki i drzewa 3D. Przeprowadzka do nowego domu pojawia się w trzeciej części Tutlandii, więc zabawę będzie można wykorzystać, kiedy książka zostanie wydana! W Gminnej Bibliotece Publicznej w Łagiewnikach po zapoznaniu z bohaterami książki „Tutlandia” dzieci zastanawiały się jak się pogodzić i jak miło spędzić czas. A także jakie zabawy można wykorzystać „gdy dopadnie nas nuda”. Wymyślały również śmieszne wierszyki i rysowały swój sposób na godzenie się z rodzeństwem, koleżanką czy kolegą. Pomysłów było co niemiara. Jak widać, na zajęciach wokół „Tutlandii” w bibliotek dolnośląskich poruszano często temat zdrowego odżywiania i aktywnego stylu życia, ale starano się też rozwijać dziecięcą kreatywność i wyobraźnię. Gratuluję bibliotekarzom zaangażowania i tak wielu wspaniałych pomysłów. Zwłaszcza na „żywieniową odtrutkę”.

Agnieszka Ginko-Humphries