Uniwersytet Zielonogórski buduje nową bibliotekę

Uniwersytet Zielonogórski buduje nowoczesną i wielofunkcyjną bibliotekę uniwersytecką. Powstanie ona w kampusie przy alei Wojska Polskiego, pomiędzy Collegium Neophilologicum a budynkiem dydaktycznym nauk humanistycznych i społecznych. Obiekt oddany zostanie do użytku w grudniu 2012 roku. Bibliotekę zaprojektował zespół Biura Architektonicznego NOW w Łodzi [1] pod kierunkiem architekta Andrzeja Owczarka. Projekt oparty jest na zasadach nowoczesnego budownictwa bibliotecznego.

Budynek składać się będzie z jednej kondygnacji podziemnej i pięciu kondygnacji nadziemnych. Pomieści milion zbiorów, ponad 600 tysięcy wolumenów w zamkniętym magazynie o zabudowie zwartej i około 450 tysięcy w części otwartej biblioteki. Kubatura obiektu wyniesie 34 847,80 metra sześciennego, powierzchnia zabudowy – 1498,83 metra kw., a powierzchnia całkowita – 8016,01 metra kw. Część użytkowa wyniesie 7292,59 metra kw., ciągi komunikacyjne zajmą 1088,93 metrów kw. [2].alt

 

Od maja trwają już intensywne prace na budowie biblioteki. Przetarg na tę inwestycję wygrała Skanska – firma z doświadczeniem. Zrealizowała ona wiele obiektów dla polskich szkół wyższych, ma też duże doświadczenie w budownictwie bibliotecznym. Obok biblioteki zielonogórskiej buduje obecnie także Bibliotekę Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego w Kielcach oraz Bibliotekę Uniwersytecką we Wrocławiu. Skanska ma 16 miesięcy na zrealizowanie całego przedsięwzięcia. Zgodnie z umową ma zakończyć inwestycję w sierpniu 2012 roku.

Nowa biblioteka jest częścią zadań inwestycyjno-remontowych uczelni, obok przebudowy domu studenckiego Wcześniak i czterech inwestycji w ramach parku naukowo-technologicznego w Nowym Kisielinie. Wszystkie projekty włączone zostały do Indykatywnego Planu Inwestycji Województwa Lubuskiego. Koszt budowy biblioteki wyniesie 26,7 milionów złotych, a wartość całego projektu wraz z wyposażeniem to 30 milionów złotych. Projekt nowej biblioteki finansowany jest przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Lubuskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007–2013. Źródłem finansowania będą w 85% fundusze unijne, pozostałą część pokryje Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Sposób ukształtowania przestrzeni, organizacja zbiorów i usług służyć mają realizacji popularnej w świecie idei biblioteki otwartej, gdzie kontakt czytelnika z książką nie jest ograniczony barierami przestrzennymi i organizacyjnymi. W tej koncepcji czytelnicy będą mieli bezpośredni dostęp do zbiorów i usług rozplanowanych w wydzielonych obszarach wiedzy. Będą mogli korzystać ze zbiorów drukowanych i zasobów sieciowych, a także z bogatej oferty usług informacyjnych opartych na nowoczesnych technologiach. Jest to najbardziej efektywna organizacja przestrzeni, która skłania czytelnika do aktywnych poszukiwań pośród bogatej kolekcji piśmiennictwa.

altProjekt zakłada 450 miejsc do pracy indywidualnej i grupowej w wydzielonych strefach cichych i głośnych. Uwzględnia różne style uczenia się. Przewiduje miejsca do szkoleń, konferencji, seminariów, pracy dydaktycznej, spotkań naukowych i kulturalnych, również do działań artystycznych. Przestrzeń zorganizowana jest tak różnorodnie, że jest miejscem do uczenia się, wymiany poglądów, pracy, a także odpoczynku. Nowa biblioteka połączy funkcje wynikające z założeń biblioteki tradycyjnej i elektronicznej, będzie więc nowoczesną biblioteką hybrydową. Będzie też miejscem społecznym dla działań studenckich i inicjatyw miejskich: naukowych, artystycznych i kulturalnych.

Czytelnicy będą mieli do dyspozycji stanowiska komputerowe, rozmieszczone na całej przestrzeni bibliotecznej. Będą one w strefie katalogowej, przy zbiorach w wolnym dostępie, w pracowniach multimedialnych i komputerowych, w kabinach do pracy indywidualnej i w pokojach pracy zespołowej.
Budynek biblioteki będzie sześciokondygnacyjny, podzielony na kilka obszarów związanych z określonymi funkcjami. Obejmie:


• suterenę – magazyny zamknięte, pomieszczenia techniczne i część socjalną,
• parter – część rekreacyjno-użytkową oraz strefę informacji katalogowej i wypożyczalni (tradycyjnej, samoobsługowej i międzybibliotecznej),
• kondygnacje I–IV – bibliotekę otwartą wraz z pracowniami bibliotecznymi i specjalistycznymi.

 

Kondygnacja podziemna to magazyn książek i czasopism, wyposażony w regały jezdne, połączony pionami komunikacyjnymi ze wszystkimi piętrami biblioteki otwartej.

W strefie użytkowej znajdą się m.in.: wielofunkcyjna sala konferencyjna na 100 osób, galeria sztuki, część rekreacyjna i socjalna. Powstanie tu również część informacyjna z katalogami i wypożyczalnią.

Zbiory dziedzinowe w wolnym dostępie, czyli tzw. biblioteka otwarta, będą rozmieszczone na czterech piętrach. Znajdą się tam również: pracownie biblioteczne, sale szkoleniowe, multimedialne i komputerowe, mediateka, czytelnie specjalistyczne, pokoje do pracy indywidualnej i zespołowej, samoobsługowe stanowiska wypożyczeń. Czwarta kondygnacja to strefa zbiorów specjalnych i artoteki z pracowniami i magazynem starodruków, rękopisów, map, rycin i grafiki wraz z pracowniami konserwacji zabytkowych zbiorów i digitalizacji Zielonogórskiej Biblioteki Cyfrowej.
Nowością będzie samoobsługowa wypożyczalnia oraz zabezpieczenie zbiorów w systemie radiowym (RFID). Wypożyczanie i zwrot książek odbywać się będą przy samoobsługowych stanowiskach. Zbiory zostaną oznaczone etykietami identyfikowanymi w centralnej bazie danych i zabezpieczone za pomocą systemu bramek radiowych współpracujących z instalacją kontroli dostępu w całym budynku. Technologia RFID pozwoli również na usprawnienie procesu inwentaryzacji i kontroli zbiorów, w łatwy sposób będzie można dokonać rewizji i uporządkowania księgozbioru.

altProjekt architektoniczny i budowlany zakłada nowoczesne rozwiązania przestrzenne i komunikacyjne, dobre warunki do pracy naukowej i studiów oraz silny ośrodek informacji naukowej działający na potrzeby akademickie. Będzie to centrum edukacyjne dla uczelni i ośrodek dla twórczej integracji regionu. Będzie to także funkcjonalna i nowoczesna biblioteka hybrydowa, umiejętnie łącząca dwie przestrzenie swojej działalności – rzeczywistą i wirtualną.

Budynek będzie przystosowany do użytkowania przez osoby niepełnosprawne, które będą miały do dyspozycji zarówno podjazdy, windy, stanowiska pracy i pomieszczenia socjalne, a także cyfrową bibliotekę dla niewidomych, specjalistyczne oprogramowanie i sprzęt komputerowy.
Program architektoniczny i użytkowy biblioteki uwzględnia założenia nowoczesnego bibliotekarstwa dotyczące budownictwa, organizacji i planowania przestrzeni, organizacji zbiorów i usług, a także zadań biblioteki w środowisku naukowym. Biblioteka to miejsce społeczne, miejsce do uczenia się i nauczania, pracy naukowej i dydaktycznej, działalności kulturotwórczej i artystycznej, także odpoczynku. Proponujemy więc funkcjonalne, przystępne i gościnne środowisko, różnorodne i inspirujące zarówno w pracy, jak i w działaniu.

Budynek spełnia wymogi budownictwa bibliotecznego opartego na zasadach Harry Faulkner-Brown's Ten Commandments[3]. Wielofunkcyjność obiektu uzyskano poprzez realizację założeń brytyjskiego architekta dotyczących konstrukcji, technologii i architektury wnętrz. Jest to swoista biblia dla architektów projektujących biblioteczną przestrzeń.

Wszystkich zainteresowanych budową biblioteki zapraszamy do śledzenia kroniki budowy, w której na bieżąco informujemy o postępie prac i wszystkich ważnych wydarzeniach związanych z nową biblioteką . Zapraszamy też na stronę internetową projektu nowej biblioteki .

Ewa Adaszyńska
Biblioteka Uniwersytetu Zielonogórskiego


[1] Zob. strona internetowa Biura Architektonicznego NOW w Łodzi www.now.com.pl

[2] Zob. E. Adaszyńska, Koncepcja i projekt nowej Biblioteki Uniwersytetu Zielonogórskiego. Biuletyn EBIB, 2011/3(121) http:// www.nowyebib.info/images/stores/numery [odczyt 11.10.2011];  E. Adaszyńska, Projekt nowej Biblioteki Uniwersytetu Zielonogórskiego. Uniwersytet Zielonogórski. Miesięcznik społeczności akademickiej,  2009  nr  12, s. 22-26.
[3] Faulkner-Brown H., Factors affecting the planning and design of academic libraries: speaker’s notes for the British Council Seminar. In: Library planning and design. Newcastle upon Tyne, 1994.