Oferta rodzinna Miejskiej Biblioteki Publicznej we Wrocławiu

Sieć Miejskiej Biblioteki Publicznej we Wrocławiu składa się z 46 filii i 2 MultiCentrów. Coraz więcej wrocławskich bibliotek mieści się w nowoczesnych, zaaranżowanych przez profesjonalistów pomieszczeniach.
Gromadzone zbiory to już nie tylko książki w tradycyjnej formie, ale także audiobooki, filmy i muzyka na płytach CD i MP3.
Od wielu lat w filiach MBP organizowane są liczne i różnorodne zajęcia dla dzieci i młodzieży. Dzięki przestronnym wnętrzom bibliotek, podzielonym na pełniące różne funkcje strefy (wypożyczanie, czytanie, praca z komputerem, zabawy dzieci) oraz bogatym zbiorom możliwa jest realizacja wielu nowych przedsięwzięć upowszechniających czytelnictwo.
W 2009 roku opracowano kompleksowy program dla rodzin z małymi dziećmi, promujący wczesny kontakt z książką. Aktualnie w ofercie rodzinnej znajdują się prowadzone w wielu filiach cykliczne imprezy dla dzieci i ich opiekunów: Bajkowa Biblioteka, Piknik Czytelniczy, Biblioteka Plenerowa, Biblioteka Malucha, „Zróbmy to razem. Pracownie autorskie”, „Mama i ja w bibliotece”, „Spotkania familijne”, Brombowanie, GILgotki, „Dziecko w świecie multimediów”, „Rodzinne spotkania w MultiCentrum” i „Rodzinnie w bibliotece”.
 

Bajkowa Biblioteka

Najstarszą imprezą rodzinną organizowaną przez Miejską Bibliotekę Publiczną we Wrocławiu jest Bajkowa Biblioteka. W Filii nr 54 przy ul. Jesiennej od 2000 roku dwa razy w miesiącu (zawsze w soboty) odbywają się przedstawienia kukiełkowe dla dzieci w wieku od 3 do 7 lat i ich opiekunów.
Biblioteka mieści się w starej, przedwojennej wilii, której wnętrze zachowało dawny charakter. Pomieszczenia z ciemnymi meblami, wielkim kominkiem, starymi żyrandolami tworzą szczególny nastrój. Spektakle przygotowują aktorzy – lalkarze. Za scenografię odpowiada kierowniczka biblioteki. W spotkaniach uczestniczy każdorazowo około 150 osób. Przedstawienia trwają około 30 minut. Później dzieci uczą się na pamięć wiersza, recytują go przed publicznością, bawią się kukiełkami i razem z rodzicami wypożyczają książki.
 

Imprezy plenerowe

Od kilku lat MBP zaprasza wrocławskie rodziny na różne imprezy plenerowe. Piknik Czytelniczy to jeden z elementów trzydniowej imprezy pt. „Wokół książki”. Impreza odbywa się co roku od ośmiu lat. Jej współorganizatorami są Miejska Biblioteka Publiczna i łódzkie Wydawnictwo Literatura.
Pierwszego dnia zorganizowane grupy dzieci i młodzieży spotykają się w różnych filiach z autorami i ilustratorami, potem dzieci uczestniczą w nocnych zajęciach tzw. Nocy w bibliotece. W sobotę zapraszamy całe rodziny na Piknik Czytelniczy przed główną siedzibę MBP. W czasie imprezy trwa kiermasz książek wydanych przez Literaturę, a gośćmi są autorzy książek dla dzieci. Można otrzymać autograf i porozmawiać z pisarzami. Uczestnicy pikniku mogą obejrzeć spektakl Wrocławskiego Teatru Lalek lub Bajkowej Biblioteki, wziąć udział w warsztatach plastycznych, wypożyczyć książki, a także zapisać się do biblioteki.
Biblioteka Plenerowa organizowana jest zwykle w czerwcu, podczas Dni Wrocławia. W kolejnych latach impreza zmienia miejsce i motyw przewodni. W parku, na placu w centrum miasta, na dworcu rozstawiane są stoliki, krzesła i leżaki, można pooglądać i poczytać książki dla dzieci i dorosłych (same bestsellery) oraz czasopisma. Organizowane są związane z motywem przewodnim zabawy, warsztaty plastyczne, spotkania z aktorami, autorami i ilustratorami. Od kilku lat Biblioteka Plenerowa zapraszana jest na wrocławskie targi książek. Podczas spotkań rozdawane są ulotki, informatory i mapy reklamujące księgozbiór imprezy Miejskiej Biblioteki Publicznej we Wrocławiu.
W 2008 roku Filia nr 1 MBP przy ul. Sztabowej otrzymała dodatkowe 120-metrowe pomieszczenie, które przeznaczono na wypożyczalnię dla dzieci i młodzieży. Nową przestrzeń specjalnie zaaranżowano i wyposażono w przystosowane dla najmłodszych meble i sprzęty. Wypożyczalnię ze względu na wystrój nazwano Biblioteką Safari. Już od pierwszego miesiąca działalności Biblioteka Safari zaproponowała czytelnikom w ramach oferty rodzinnej dwa rodzaje cyklicznych zajęć: spotkania w Bibliotece Malucha i warsztaty „Zróbmy to razem. Pracownie autorskie”.
  

Biblioteka Malucha

Biblioteka Malucha to spotkania dla dzieci do lat 3 i ich opiekunów. Zajęcia prowadzą bibliotekarki. Biblioteka Malucha odbywa się dwa razy w miesiącu, zawsze w czwartki. W spotkaniach każdorazowo uczestniczy 15 dzieci z opiekunami. Zajęcia dla najmłodszych cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem, w związku z tym wprowadzono zapisy.
Biblioteka Malucha to przede wszystkim wspólna zabawa: masażyki, zabawy paluszkowe, zabawy ruchowe przy muzyce, zabawy plastyczne. Bibliotekarki przygotowując zajęcia, korzystają z książek zgromadzonych w bibliotece, są to m.in. Zabawy paluszkowe Krzysztofa Sąsiadka, W co się bawić z dziećmi? Piosenki i zabawy wspomagające rozwój dziecka Marty Bogdanowicz, Rymowane zabawianki, masażyki i kołysanki pod redakcją Anety Stuczyńskiej.
Spotkania odbywają się w Bibliotece Safari, w części przeznaczonej dla najmłodszych, gdzie na podłodze leży miękki dywan, a dookoła stoją pufy. Biblioteka Malucha sprzyja pierwszym kontaktom z książką. Bibliotekarki podczas każdego spotkania czytają dzieciom krótki tekst, najczęściej jest to wiersz związany z tematem zajęć. Potem dzieci razem z dorosłymi bawią się, mogą też oglądać specjalnie dla nich zgromadzone książki.
Biblioteka Malucha to dla dzieci okazja do kontaktów z rówieśnikami, zdobywania nowych umiejętności, a dla dorosłych – do rozmów i wymiany doświadczeń.
 

Zróbmy to razem. Pracownie autorskie

„Zróbmy to razem. Pracownie autorskie” to warsztaty dla dzieci od lat 3 i ich opiekunów. Zajęcia odbywają się cykliczne, raz w miesiącu, w sobotę. Warsztaty prowadzą bibliotekarki. W spotkaniach uczestniczy zwykle około 40 dzieci i dorosłych.
Zajęcia mają zawsze wcześniej określony temat, inspirowany literaturą dziecięcą np. Nowe życie starych przedmiotów, Świat na opak, Krasnale w bibliotece, Koci świat, Po śladach. Spotkanie rozpoczyna głośne czytanie, rozmowa z dziećmi i prezentacja książek związanych z tematem. Podczas zajęć plastycznych wykorzystywana jest metoda „karuzeli”. Uczestnicy mają do wyboru około 10 stanowisk, a na każdym inne zadanie do wykonania. Dzieci i rodzice wspólnie kolorują, malują, lepią, wycinają i przyklejają, tworząc własne prace.
Cykliczne imprezy dla rodzin zaproponowane przez Filię nr 1 cieszą się dużym zainteresowaniem najmłodszych i ich opiekunów. W spotkaniach organizowanych w Bibliotece Safari uczestniczyli początkowo czytelnicy z całego Wrocławia. Pokazało to, jak duże jest zapotrzebowanie na tego typu zajęcia i zachęciło bibliotekarki z innych placówek do zorganizowania we własnych filiach imprez rodzinnych.
Pojawiły się nowe programy takie jak „Mama i ja w bibliotece” czy „Spotkania familijne”. Tworzący je bibliotekarze korzystają z wcześniejszych doświadczeń i scenariuszy, ale wzbogacają je własnymi pomysłami i dostosowują do potrzeb swoich czytelników.
Natomiast Filia nr 36 przy ul. Żeromskiego zaprasza na Brombowanie i GILgotki. Pomysłodawczynią i organizatorką imprez jest pani Agnieszka Gil, wrocławska autorka tekstów i książek dla dzieci i młodzieży. Autorka współpracuje z portalem literackim bromba.pl.
 

Brombowanie

Brombowanie to cykl spotkań dla dzieci od 5 do 10 lat i ich rodziców. Inspiracją do wspólnej zabawy jest literatura. Dzieci mogą przynieść na spotkanie związaną z tematem przewodnim książkę, rekwizyt lub kostium. Brombowicze za każdym razem wcielają się inne postacie literackie. Odbyły się już Bromowania pirackie, smakowite, straszliwe, królewskie, kosmiczne.

 
GILgotki

„GILgotki, czyli Agnieszka Gil zaprasza” to spotkania z zaprzyjaźnionymi z organizatorką ilustratorami i autorami książek dla dzieci. Gośćmi GILgotek byli już m.in. Ewa Kozyra-Pawlak, Paweł Pawlak, Dariusz Rekosz i Marcin Pałasz. Zajęcia prowadzone są w formie warsztatów plastycznych i literackich, konkursów, rozmów i dyskusji.
Przy dwóch filiach Miejskiej Biblioteki Publicznej działają nowoczesne MultiCentra. Są to pracownie wyposażone w stanowiska komputerowe ze specjalnym oprogramowaniem do edukacji interaktywnej. Stanowiska tematyczne wyposażone są w specjalne zaprojektowany, wspomagany komputerowo system edukacyjny: elektroniczne panele, specjalistyczne klawiatury, trójwymiarowe pomoce naukowe.
 

Interaktywna edukacja medialna

W MultiCentrum 1 przy Mediatece w ramach oferty rodzinnej prowadzone są dwa rodzaje zajęć: „Dziecko w świecie multimediów” i „Rodzinne spotkania w MultiCentrum”.
„Dziecko w świecie multimediów” to zajęcia edukacyjne dla dzieci w wieku 4–5 lat i ich opiekunów. Prowadzący proponują gry i zadania, które uczą logicznego myślenia, pomagają zapamiętać cyfry, litery i nuty. Są to zajęcia zwłaszcza dla tych dzieci, które nie uczęszczają do przedszkola. Zabawy integracyjne w MultiCentrum pomagają łatwiej odnaleźć się przyszłemu uczniowi w grupie, uczą pracy zespołowej.
„Rodzinne spotkania w MultiCentrum” to zajęcia dla dzieci od lat 5 do 9 oraz rodziców i dziadków. Prowadzący przygotowują dla uczestników prezentacje multimedialne, propozycje edukacyjnych stron internetowych oraz różnorodne zadania multimedialne. Dzieci i rodzice pracują z programem graficznym Corel Painter Classic oraz Kai Super Goo, a potem budują ruchome konstrukcje z klocków K’nex.
„Rodzinnie w bibliotece” to zajęcia, które odbywają się równocześnie w MultiCentrum 2 i Filii nr 44 przy ul. Powstańców Śląskich. Uczestnicy zajęć dzielą się na dwie grupy, jedna część bawi się w Multi- Centrum, a druga w bibliotece, później grupy wymieniają się. Temat zajęć jest wspólny, formy pracy są inne.
Informacje o wszystkich imprezach rodzinnych zamieszczane są na stronie MBP www.biblioteka.wroc.pl w specjalnej zakładce Dzieci, opracowany też został informator promujący ofertę rodzinną.
W 2010 roku adresowany do nowo narodzonych dzieci i ich rodziców projekt „Na dobry początek” uzyskał dofinansowanie z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i dotację Gminy Wrocław.
W ramach projektu przygotowano 2 000 starterów, czyli paczek zawierających dwie książeczki i materiały zachęcające do wczesnych kontaktów dzieci z książką. Biblioteka opracowała także własną publikację – kolorową książeczkę Na dobry początek. Znajdują się w niej propozycje literatury dla dzieci do lat pięciu, literatury poradnikowej dotyczącej wychowywania dzieci, wskazówki, w jaki sposób na bazie książek organizować wspólne zabawy z dzieckiem, a także zaproszenie do uczestnictwa w bezpłatnych zajęciach dla najmłodszych dzieci prowadzonych w filiach MBP. Zestawy są rozdawane w jednym z wrocławskich szpitali rodzicom nowo narodzonych dzieci. Jest to projekt pilotażowy, którym Miejska Biblioteka Publiczna we Wrocławiu będzie starała się w przyszłości objąć wszystkie noworodki we Wrocławiu.
Dofinansowanie pozwoliło również na zaproszenie pedagogów, psychologów i innych specjalistów prowadzących zajęcia dla dzieci i rodziców oraz zakup materiałów i pomocy niezbędnych do prowadzenia imprez rodzinnych. Przygotowanie zajęć wymaga sporo wysiłku, poszukiwania nowych metod i form pracy, a często przełamania stereotypowego myślenia o funkcji biblioteki i wieku odbiorców. Warto jednak je prowadzić, bo ilość uczestników spotkań organizowanych przez Miejską Bibliotekę Publiczną we Wrocławiu w ramach oferty rodzinnej ciągle wzrasta, co potwierdza trafność pomysłu. Uczestnicy spotkań cenią sobie profesjonalną pomoc bibliotekarzy w doborze literatury dla dzieci, a także wskazówki, jak zachęcić dzieci do czytania, sprawić, by czytanie stało się trwałą potrzebą. Imprezy rodzinne podpowiadają także rodzicom jak bawić się z dziećmi. Uczestniczenie maluchów w spotkaniach, wspólne oglądanie, czytanie książek w bibliotece, a później rodzinne wypożyczanie mogą być szansą na wytworzenie trwałego nawyku czytania u przyszłych czytelników.
  

Magdalena Pawłowska
Miejska Biblioteka Publiczna we Wrocławiu