Artykuły

Nowoczesna, atrakcyjna, przyjazna. Biblioteka Uniwersytetu Zielonogórskiego

5Projekt: NOW Biuro Architektoniczne Łódź
Architekt prowadzący: Andrzej Owczarek
Data realizacji: 2011/2012
Lokalizacja: al. Wojska Polskiego 71
Inwestor: Uniwersytet Zielonogórski
Kubatura obiektu: 34 847,80 m sześciennych
Powierzchnia całkowita: 8 016,01 m kw.
Powierzchnia użytkowa: 7 293 m kw.
Powierzchnia zabudowy: 1 499 m kw.
Generalny wykonawca: Skanska SA Oddział Poznań
Środki: LRPO, MNiSW

Czytaj więcej: Nowoczesna, atrakcyjna, przyjazna. Biblioteka Uniwersytetu Zielonogórskiego

Trzecie miejsce. Biblioteki z potencjałem łączą w sobie to, co najlepsze

W 2012 roku na zlecenie Fundacji Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego, przygotowano raport „Po co Polakom biblioteki?" [1]. Materiał odpowiada na dwa zasadnicze pytania: co ludzie robią w bibliotekach i jakie mają z tego korzyści. Jak wynika ze sprawozdania, z bibliotek publicznych korzysta jedna trzecia mieszkańców małych miejscowości. Przychodzi się tu nie tylko po książki. Dla młodych ludzi biblioteka to przede wszystkim miejsce spotkań i spędzania wolnego czasu, gdzie mogą obejrzeć film, podyskutować czy pograć na komputerze. Blisko 700 tysięcy dorosłych załatwia w bibliotekach codzienne sprawy, jak np. opłacanie rachunków.

Czytaj więcej: Trzecie miejsce. Biblioteki z potencjałem łączą w sobie to, co najlepsze

Otwarta przestrzeń biblioteki młodzieżowej

Olga_AnfimowaSwoje wystąpienie chciałabym zacząć od cytatu amerykańskiego pisarza Edgara Doctorowa: „Trzy najważniejsze dokumenty, które wydaje człowiekowi społeczeństwo, to akt urodzenia, paszport i karta biblioteczna".

Istnieją setki określeń bibliotek, jednak ich istota nie jest ujednolicona. Przyczyn należy upatrywać w tym, że mowa o najbardziej uniwersalnych instytucjach ze wszystkich stworzonych przez człowieka.

Czytaj więcej: Otwarta przestrzeń biblioteki młodzieżowej

Między agorą a jarmarkiem

Pawe_BraunBez wątpienia biblioteki znajdują się obecnie w jednym z najciekawszych momentów w swojej historii. Zarówno cyfryzacja zbiorów, jak i powszechny dostęp do wiedzy zgromadzonej online stawia pod znakiem zapytania rolę, a nawet potrzebę istnienia naszych placówek.

Czytaj więcej: Między agorą a jarmarkiem

Bibliotekarz Lubuszaninem Roku

altWielkim wyróżnieniem jest wybranie Moniki Wilk, dyrektora Gminnej Biblioteki Publicznej w Bogdańcu, Lubuszaninem Roku 2011 Powiatu Gorzowskiego. Plebiscyt od ponad 40 lat organizuje „Gazeta Lubuska”, doceniając Lubuszan, którzy robią więcej dla innych niż dla siebie. Bibliotekarze coraz skuteczniej specjalizują się w działaniach, najbardziej potrzebnych społeczności lokalnej. Dyrektor GBP w Bogdańcu promuje czytelnictwo i kulturę, pracę z dziećmi i młodzieżą, świadczy usługi i poradnictwo w zakresie multimediów, ułatwia dostęp do informacji, pozyskuje pozabudżetowe źródła finansowania biblioteki.

Czytaj więcej: Bibliotekarz Lubuszaninem Roku

Stanisław Para – zielonogórski poeta rylca

altSpuścizna po artyście w zbiorach WiMBP w Zielonej Górze

W 2012 roku Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. C. Norwida w Zielonej Górze nabyła od rodziny Stanisława Pary pamiątki, prace plastyczne, korespondencję, matryce grafik po zmarłym w 2010 roku artyście. Dzięki temu spuścizna po nim nie uległa rozproszeniu, a znalazła miejsce w odpowiedniej instytucji. Stanisław Para wpisał się na stałe w pejzaż powojennej Zielonej Góry. Obok kilku innych artystów plastyków stanowił o klimacie zielonogórskiej bohemy artystycznej. Człowiek niewiarygodnej skromności i wielkiej wrażliwości, pochodził z podtarnowskiej wsi Róża. W Tarnowie ukończył liceum plastyczne, wydział meblarski. Pasjonowała go zwłaszcza sztuka intarsji. Drogi twórcze jednak zaprowadziły go w stronę grafiki, którą wspaniale wykorzystał w szczególnej jej postaci – ekslibrisu czyli znaku własnościowego książki.

Czytaj więcej: Stanisław Para – zielonogórski poeta rylca

Biblioteka - terytorium dla życia

1_Tatiana_BuchancewaWołogodczyzna jest krainą „białych nocy", błękitnych jezior, leśnych przestworzy i białokamiennych starodawnych miast, „Północną Fiwaidą", rozsławiającą Rosję znanymi klasztorami i świętymi. To jeden z największych obwodów europejskiej części Rosji, którego terytorium stanowi 145,7 tys. km kw. Obwód ten zamieszkuje 1 136 717 mieszkańców.

Czytaj więcej: Biblioteka - terytorium dla życia

Prawo w bibliotece

Ochrona danych osobowych w działalności bibliotek

Biblioteki w swojej działalności mają kontakt z danymi osobowymi, zwłaszcza korzystających z ich usług użytkowników (czytelników), ale nie tylko, bo chodzi także o dane osobowe pracowników biblioteki czy osób z nią współpracujących, z którymi biblioteka zawiera umowy i wypłaca im wynagrodzenie.

Z uwagi na konieczność przyjmowania od konkretnych osób fizycznych dotyczących ich danych osobowych biblioteki brać powinny pod uwagę wymogi wynikające z przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.). Co prawda biblioteki w tej ustawie nie zostały z nazwy powołane, ale regulacja ta do bibliotek została mimo to odniesiona. Wynika to z art. 3 ust. 1 powyższej ustawy, zgodnie z którym stosuje się nią m. in. do państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych, a zatem w szczególności do mających status jednostek samorządowych bibliotek publicznych.

Czytaj więcej: Prawo w bibliotece

Uniwersytet Zielonogórski buduje nową bibliotekę

Uniwersytet Zielonogórski buduje nowoczesną i wielofunkcyjną bibliotekę uniwersytecką. Powstanie ona w kampusie przy alei Wojska Polskiego, pomiędzy Collegium Neophilologicum a budynkiem dydaktycznym nauk humanistycznych i społecznych. Obiekt oddany zostanie do użytku w grudniu 2012 roku. Bibliotekę zaprojektował zespół Biura Architektonicznego NOW w Łodzi [1] pod kierunkiem architekta Andrzeja Owczarka. Projekt oparty jest na zasadach nowoczesnego budownictwa bibliotecznego.

Czytaj więcej: Uniwersytet Zielonogórski buduje nową bibliotekę

Zielonogórska Biblioteka Cyfrowa dla Niewidomych

Od czerwca 2011 roku działa Zielonogórska Biblioteka Cyfrowa dla Niewidomych.

Biblioteka Uniwersytetu Zielonogórskiego, mając na uwadze potrzeby osób niepełnosprawnych studiujących na uczelni, utworzyła na bazie własnej biblioteki cyfrowej wydzieloną kolekcję dla osób niewidomych. Uzupełnia ona zasób Zielonogórskiej Biblioteki Cyfrowej o dokumenty, do których biblioteka pozyskała prawo na podstawie zapisów Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Czytaj więcej: Zielonogórska Biblioteka Cyfrowa dla Niewidomych

Otwarty Międzynarodowy Konkurs na Rysunek Satyryczny – próba podsumowania

altPrzygoda z rysunkiem satyrycznym ma już w Zielonej Górze i regionie własną, długą historię [1]. W czasach współczesnych rysunek satyryczny pełni formę komentarza do bieżących tematów społecznych, obyczajowych lub politycznych. Zadaniem autora karykatury jest nie tylko rozbawienie widza, zgrabne kreowanie otaczającej go rzeczywistości, ale też pobudzenie go do myślenia, do głębszej refleksji. Taki właśnie cel przyświecał zielonogórskim twórcom organizowanych konkursów.

Czytaj więcej: Otwarty Międzynarodowy Konkurs na Rysunek Satyryczny – próba podsumowania

Współczesne kształcenie pracowników informacji naukowej i bibliotekarzy – przykład zielonogórski

Gwałtownie postępujące procesy cyfryzacji i informatyzacji społeczeństwa, które wymagają m.in. odejścia od przestarzałego modelu kształcenia na poziomie studiów wyższych w zakresie informacji naukowej i bibliotekoznawstwa na rzecz kształcenia w pełni interdyscyplinarnego, łączącego studia bibliotekoznawcze ze studiami informatycznymi w odniesieniu do internetu, mediów elektronicznych oraz bibliotek i platform cyfrowych, wymuszają osiągnięcie nowoczesnego modelu koegzystencji nauk humanistycznych i ścisłych tak w badaniach naukowych, jak i w uniwersyteckim kształceniu. Inicjatywą zbliżającą się do tego modelu są studia pierwszego stopnia we wspomnianym zakresie, jakie uruchomiono na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Zielonogórskiego w roku akademickim 2010/2011. Rok temu w ramach nowego kierunku studiów zaproponowano dwie specjalności: bibliotekarstwo edukacyjne i edytorstwo informatyczne, ale już od października 2011 ów profil studiów ulegnie rozszerzeniu o dwa kolejne bloki specjalizacyjne: brokera informacji i kognitywistykę informacyjną.

Czytaj więcej: Współczesne kształcenie pracowników informacji naukowej i bibliotekarzy – przykład zielonogórski

Muzeum Ilustracji Książkowej

logo_muzeum_ilustracjiW ramach tegorocznych obchodów Dni Książki i Bibliotek, doniosłym punktem programu było otwarcie Muzeum Ilustracji Książkowej w WiMBP im. C. Norwida w Zielonej Górze. Strukturalnie związane z zielonogórską książnicą, w majowe południe zainaugurowało swoją działalność.

Koncepcję istoty i kształtu Muzeum w dużym stopniu zdeterminowały posiadane przez bibliotekę cenne zbiory ikonograficzne, a w szczególności największa w kraju kolekcja oryginalnych projektów ilustracji książkowej wybitnych współczesnych artystów. Z uwagi na nałożony na instytucję obowiązek popularyzacji kultury piśmienniczej podjęto próbę zaprezentowania wielowiekowego dorobku artystycznego twórców książki na przykładzie ikonografii.

Czytaj więcej: Muzeum Ilustracji Książkowej

Doświadczenia czytelnicze gimnazjalistów

Biblioteki publiczne i szkolne jako źródło czytanych książek

Międzynarodowe badania czytania ze zrozumieniem (PISA, PIRLS) czy inne poświęcone umiejętnościom piśmienniczym oraz postawom i praktykom czytelniczym (NAEP National Center for Education Statistics) dowodzą istnienia dużych różnic w kompetencjach i praktykach czytelniczych. Podobne są polskie świadectwa: analiza wyników części humanistycznej egzaminu gimnazjalnego przeprowadzonego w kwietniu 2010 roku wykazała istnienie dystansów w osiągnięciach edukacyjnych wśród polskich gimnazjalistów – najwyższe wyniki uzyskali uczniowie z dużych miast, a najniższe uczniowie ze szkół wiejskich, jeszcze większe różnice zaobserwowano między wynikami dziewcząt i chłopców. Również ogólnopolski sondaż czytelnictwa gimnazjalistów zrealizowany w 2003 roku przez autorkę przywoływanego tu badania (Z. Zasacka, Nastoletni czytelnicy, Warszawa 2008), jak i inne badania praktyk czytelniczych wykazują społeczne uwarunkowania oraz przewagę dziewcząt nad chłopcami w aktywności czytelniczej.

Czytaj więcej: Doświadczenia czytelnicze gimnazjalistów

Wybory lekturowe czytelników z zakresu literatury pięknej

Na przykładzie Wypożyczalni Głównej WiMBP im. C. Norwida

Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. C. Norwida w Zielonej Górze jest instytucją kultury, która z racji wielorakich funkcji dostrzega konieczność „aktywnego uczestnictwa w życiu środowiska, wychodzenia naprzeciw potrzebom czytelniczym i stosowania określonych działań zachęcających do stałych kontaktów z książką i samokształcenia" [1]. Jednym z podstawowych zadań biblioteki jest poznanie zainteresowań czytelników i ich analiza w celu zbadania preferencji i określenia tendencji czytelniczych. Wypożyczalnia Główna jako dział udostępniania zbiorów, ze względu na swoją specyfikę, wolny dostęp do zbiorów, bezpośredni kontakt z czytelnikiem, jest jednym z miejsc, dzięki którym biblioteka może rozwijać zadanie popularyzacji zbiorów, w tym przede wszystkim z zakresu literatury pięknej.

Czytaj więcej: Wybory lekturowe czytelników z zakresu literatury pięknej

Pięć lat działalności Zielonogórskiej Biblioteki Cyfrowej

  

Zielonogórska Biblioteka Cyfrowa

  
Biblioteka to część systemu wiedzy i komunikacji. Reaguje na zmiany zachodzące w świecie nauki i technologii, a także na oczekiwania użytkowników, nastawionych na zdobywanie i pogłębianie wiedzy oraz łatwy dostęp do informacji. Nowoczesna biblioteka to biblioteka hybrydowa, w której znaczna część pracy odbywa się on-line, a coraz więcej zbiorów ma postać cyfrową i istnieje w przestrzeni wirtualnej. Udział bibliotek w globalnej infrastrukturze informacyjnej wymuszony jest wyraźnym wzrostem zapotrzebowania społecznego na otwarty dostęp do informacji, nieograniczony przez czas i przestrzeń. Zmiany dotyczą zbiorów, oferowanych usług, ale także struktur organizacyjnych i przestrzennych. Dwojaki układ zasobów: drukowany i cyfrowy proponowany jest w usługach tradycyjnych i sieciowych, a użytkownicy mają możliwość wyboru.

Jak promować starodruki?

Z doświadczeń WiMBP w Zielonej Górze

Starodruki, czyli publikacje z okresu od wynalezienia druku (ok. 1450 r.) do końca XVIII stulecia, ze względu na szczególny sposób magazynowania, opracowywania, udostępniania, konserwacji i ochrony, tradycyjnie zalicza się do zbiorów specjalnych, wyodrębnionych z ogólnego zespołu dokumentów bibliotecznych. Ich wartość zabytkowa i unikatowy charakter, wzbogacone częstokroć fascynującą treścią i kształtem artystycznym, sprzyjają tworzeniu wyjątkowych kolekcji podnoszących prestiż każdej biblioteki.

Czytaj więcej: Jak promować starodruki?